Gijzeling dreigt voor zwijgende journalisten

Een journalist en een fotograaf die voor het tijdschrift Revu een reportage hebben gemaakt over een actie van het Dierenbevrijdingsfront vrezen dat ze vanmiddag door justitie worden gegijzeld.

Fotograaf Chris Bode en journalist Joost Bos zijn opgeroepen om te getuigen in een strafzaak tegen twee verdachten van een bevrijdingsactie van 2.500 nertsen in een nertsenfokkerij in het Zeeuwse Stavenisse.

De Tweede Kamer eiste vorige maand een harde aanpak van radicale dieractivisten omdat hun acties zich volgens de inlichtingendienst AIVD het aflopen jaar hebben verhard. „Dierenactivisme wordt gezien als een zaak van nationaal belang”, zegt Bos. Hij zal zich beroepen op zijn verschoningsrecht en niet meewerken. „Het feit dat we als journalisten worden gedagvaard om te getuigen tegen onze bronnen is een aantasting van het journalistieke beroep.”

Het tweetal zal vanmiddag wel verschijnen voor de rechter-commissaris in Rotterdam. Advocaat Maarten Pijnenburg heeft hun aangeraden om een tas met schone kleren mee te nemen, omdat „er een kans bestaat” dat zij als dwangmiddel gegijzeld worden.

„Omdat zij voor hun reportage aanwezig zijn geweest bij de bevrijdingsactie kunnen ze vervolgd worden als ze vragen beantwoorden”, zegt Pijnenburg. „En dan is er de journalistieke dimensie: als je meewerkt loop je de kans dat je bronnen geïdentificeerd worden en dat is in strijd met de vrijheid van meningsuiting.”

Thomas Bruning, algemeen secretaris van de beroepsvereniging voor journalisten NVJ vindt dat bronbescherming in dit geval opgaat. „Het gaat niet om een delict dat nog moet plaatsvinden en niet over een zaak van leven en dood.”

In 2006 werden twee verslaggevers van De Telegraaf drie dagen door justitie gegijzeld, omdat ze weigerden te onthullen wie hun bronnen waren. Om die reden zat journalist Koen Voskuil in 2000 achttien dagen vast.

Er ligt een wetsvoorstel van minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) om het zwijgrecht van journalisten beter te beschermen. Hij wil geen volledige bronbescherming geven. Grote belangen kunnen zwaarder wegen dan het zwijgrecht. De rechter moet beslissen of een journalist terecht een beroep doet op zijn verschoningsrecht. Bruning: „De discussie is wat is de definitie van die grote belangen.”