Chanel rookt, maar niet in de Franse bus

De Franse tabakswet verbiedt het afbeelden van roken en rookwaar in reclame.

Een rokende Chanel kan dus niet. Zelfs de minister bemoeide zich met de poster.

Audrey Tautou in een 'echte Chanel'. Coco avant Chanel gaat voornamelijk over de periode voor het beroemde mantelpakje.
Het in de Franse bus en trein toegestane affiche boven en de verbannen versie onder.

Op de poster van de film Coco avant Chanel heeft de Franse actrice Audrey Tautou een sigaret tussen haar vingers. En dat mag niet. Dat is in strijd met de Franse tabakswet die het afbeelden van roken en rookwaar in reclame verbiedt. Op grond van het ongepaste en vooral ongezonde beeld dat het schetst. Dat is de reden voor Metrobus, de autoriteit achter de reclames in bus en trein in Frankrijk, om de poster te weigeren.

En ondanks dat Chanel en sigaretten gewoon bij elkaar horen, vindt Metrobus dat de wet hier boven de historische nauwkeurigheid gaat.

Een woordvoerder van Metrobus zegt in de Britse krant The Telegraph: „Sigaretten zijn verbannen uit ons complete openbaar vervoersnetwerk. En er is geen enkele reden te bedenken waarom we er wel gratis reclame voor zouden maken middels deze poster.”

De filmproducent Warner France heeft de poster in de bus en trein intussen vervangen door een alternatief. Op deze poster heeft de sigaret plaatsgemaakt voor Tautou’s mannelijke tegenspeler, Alessandro Nivola. Olivier Snanoudj, directeur van Warner France zegt in de Franse krant Le Parisien: „Voor ons is de echte poster die waarop Coco Chanel rookt, in een natuurlijke pose die precies haar sterke persoonlijkheid laat zien.”

Zelfs de minister van Gezondheid en Sport, Roselyne Bachelot, heeft zich uitgesproken over de poster. Ook zij vindt het wat te ver gaan dat de posters verwijderd zijn. „Dat de wet boven cultuur staat, is niet te begrijpen.”

Henry Samuel, de correspondent in Frankrijk voor The Telegraph blogt: „Coco Chanel rookte 50 sigaretten per dag. Het is haast onmogelijk om van haar een foto te vinden waar ze niet rokend op staat. De originele poster van de film, die wel in tijdschriften en op billboards buiten het openbaar vervoer te zien is, vertolkt juist perfect de androgyne sensualiteit van het mode-icoon, met peuk en zijden pyjama.”

Niet alleen de huidige minister van Gezondheid maar ook haar voorganger Claude Evin, de man achter de tabakswet, vindt de reactie op de poster overdreven. Volgens hem gaat het hier om een uitzondering, want het betreft Frans ‘cultureel erfgoed’.

Dit is niet de eerste keer dat rookwaar op posters in Frankrijk wordt gecensureerd. In 2005, liet de Franse Openbare Bibliotheek uit angst voor een proces een sigaret wegpoetsen op een poster van Jean-Paul Sartre. De sigaret die het handelsmerk was van de kettingrokende filosoof.

Voor Metrobus is deze vorm van censuur ook niet voor het eerst. De poster voor het festival La Cinémathèque française – dat begin april begon en nog duurt tot augustus – met daarop een filmstill uit Jacques Tati’s Mon Oncle moest er ook aan geloven. We zien Tati op een fiets met een klein jongetje achterop. Zijn kenmerk, de altijd aanwezige pijp, is vervangen door een knalgeel windmolentje.

    • Viola Lindner