Bankierseed

Dat Wouter Bos een speciaal examen voor bankiers wil, zoals hij dinsdag aankondigde, is een beetje eigenaardig. Die lui moeten toch sowieso al wat relevante papiertjes meebrengen op hun sollicitatiegesprek? En wil Bos hiermee zeggen dat we de kredietcrisis hebben omdat teveel domme flapdrollen zomaar bankier konden worden?

Niet helemaal. Bos’ bankiersexamen is bedoeld om het vertrouwen in de banksector te herwinnen. Het is dus geen intern kwalificatiemiddel, maar een externe show. Anders gezegd: Bos wil een soort eed van Hippocrates maar dan voor bankiers, die net als artsen, advocaten en regeringsleiders een grotere verantwoordelijkheid dragen dan anderen.

Zelf hou ik wel van die halfreligieuze ceremonies – eden, geloften, spuug in je handpalm, hand op de Bijbel, met bloed ondertekend, dat soort kleine-jongensspelletjes, diepgeworteld in primitieve tijdperken. Ridders, koningen, prinsessen en zwaarden.

Maar je kunt zo’n nieuwe eed niet zomaar lanceren. De magische kracht ervan is nu juist dat het in een oeroude traditie staat. En bovenal: zie je zo’n krijtstreepklojo al zweren bij kronen of goden? Het ‘onder ede’ horen van mensen heeft altijd al iets giechelig-anachronistisch, laat staan zo’n iPhonevogel die plechtige trouw staat te zweren aan het ‘Gij zult niet graaien’. Bos moest dus wel met een eigentijdser alternatief komen. Het bankiersexamen als moderne morele eed. ‘Het rijbewijs voor bankiers’, aldus Bos.

Ik zie het al helemaal zitten. U wilt een subprime-hypotheek met variabele rente verkopen aan dit gezin (verschijnt foto van bijstandtokkies); mag dat? Uw bank krijgt een overheidsinjectie van een paar miljard euro. Mag u in dat geval een bonus boven de drie ton vragen?

Uiteraard werkt zo’n moderne eed pas effectief als de uitslagen openbaar op internet komen. Ook die van mensen als Gerrit Zalm, die natuurlijk als eerste zo’n exameneed moet afleggen.

U werkte jarenlang bij de DSB Bank, bekend van tv-spotjes die tokkies verleiden om torenhoge schulden te maken waarna ze in de schuldsanering belanden; is het in dat geval verstandig en geloofwaardig om als ABN Amro-topman opnieuw om een gigantische staatsteun te vragen?

Christiaan Weijts

    • Christiaan Weijts