Voorlopig is het over en uit voor Ecoconcern

Duurzaamheidsbedrijf Econcern vroeg gisteren uitstel van betaling aan. Aandeelhouders hebben geen vertrouwen meer in de grote ambities van oprichter Ad van Wijk.

De ene na de andere prijs kreeg Ad van Wijk vorig jaar voor de manier waarop hij zijn duurzame energiebedrijf, Econcern, groot had gemaakt. En voor de geestdrift waarmee hij alles oppakte. Overal zat hij in. Windparken bouwen, elektrische auto’s fabriceren, biobrandstoffen maken, extreem energiezuinige kassen ontwikkelen.

Maar voorlopig is het over en uit. Econcern heeft gisteren uitstel van betaling aangevraagd. Het groene wonderbedrijf kan de schulden niet meer herfinancieren die het aan was gegaan om razendsnel te kunnen groeien.

Na het uitbreken van de economische crisis, afgelopen oktober, was Econcern al begonnen aan een ingrijpende reorganisatie. De raad van commissarissen werd verzwaard, met mensen als Ludo van Halderen, ex-topman van Nuon, en Bert Heemskerk, topman van Rabobank. Bestuurder Dirk Berkhout vertrok. In februari werd crisismanager Cees van Steijn binnengehaald, die eerder omroepvereniging Veronica en IT-bedrijf Newconomy boven water had weten te houden. Meteen kondigde het bedrijf aan 200 van de in totaal 1.400 banen te zullen schrappen. De foto van een lachende en gelauwerde Ad van Wijk verdween van de website. Op die plek staat nu het koninklijk echtpaar van Zweden, dat samen met koningin Beatrix een bezoek brengt aan de biobrandstoffenfabriek in Delfzijl. Een fabriek die Econcern deels heeft moeten verkopen. Vandaag werd bekend dat Econcern afziet van huur van een nieuw opvallend hoofdkantoor bij het station in Utrecht, dat een voorbeeld moest zijn doordat het geen CO2 zou uitstoten. Pikant is dat naast NS Poort dochterbedrijf Evelop de projectontwikkelaar is.

Het is Van Steijn niet gelukt Econcern te redden. Een syndicaat van zes banken onder leiding van ING wilden geen nieuwe kredieten verstrekken. En ook de aandeelhouders wilden niet meer bijspringen. Dat zijn niet de kleinste jongens. In 2006 stapten SHV, het bedrijf van de familie Fentener van Vlissingen, samen met investeringsmaatschappij Cofra van de familie Brenninkmeijer in Econcern. Vorig jaar voegden Rabobank en Delta Lloyd zich daarbij. Onder die aandeelhouders is verdeeldheid ontstaan of ze het bedrijf nog een kans wilden geven. Niemand wilde dat alleen doen en sommige aandeelhouders hadden geen vertrouwen meer.

Met het aanvragen van uitstel van betaling komt een bedrijf ten val dat de laatste jaren een onstuimige groei kende. De natuurkundige Ad van Wijk richtte in 1984 met studievriend Kornelis Blok het adviesbureau Ecofys op. In 2000 besloten ze ook zelf projecten te gaan uitvoeren. Windmolens plaatsen, parken met zonnepanelen aanleggen. Daarmee konden ze hun ecologische dromen meer waarmaken, daarmee was het grote geld te verdienen. Ze kregen opdrachten in Groot-Brittannië, Duitsland, België, Spanje, Nederland. De omzet begon te groeien, net als het aantal werknemers.

Grote partijen kregen interesse in de Nederlandse groeibriljant. In 2005 trad SHV als aandeelhouder toe. Banken verstrekten daarna makkelijker leningen. De omzet schoot omhoog van 45 miljoen euro in 2005, naar 239 miljoen een jaar later. De projecten die Econcern oppakte werden snel groter. Om zeker te zijn van levering op de krappe markt van windmolens en zonnepanelen, besloot Econcern de productie in eigen handen te nemen. Het kocht Darwind, een net opgerichte producent van windturbines voor op zee. Het begon met de bouw van een siliciumfabriek in Frankrijk – silicium is de grondstof voor zonnepanelen.

Maar Econcern nam grote risico’s door veel leningen te sluiten. Het moest veel investeren in zijn projecten, onder meer in contracten voor de levering van windmolens en zonnepanelen. Het leverde Econcern nog allemaal weinig op. Publicatie van het jaarverslag van 2008 is uitgesteld. Het jaar daarvoor stroomde er voor 192 miljoen euro aan kasgeld het bedrijf uit.

Voor de gisteren benoemde bewindvoerders wacht een flinke uitzoekklus. Zij zijn niet de minsten. Louis Deterink zorgde begin jaren negentig als curator voor de doorstart van DAF en probeerde voor Fokker nog kopers te vinden. Hij is nu onder meer de curator van de bedrijven van Joep van den Nieuwenhuyzen. Willem Jan van Andel was curator bij Landis en trad als advocaat op namens gedupeerde spaarders van de failliete bank Van der Hoop. Zij zullen een oplossing moeten verzinnen. Het Duitse RWE, toekomstig eigenaar van energiebedrijf Essent, is afgehaakt als belangstellende. Eneco zou nog wel interesse hebben.

Het gouden aandeel dat Econcern had is weinig meer waard. Daarmee wilde het bedrijf voorkomen dat een vervuilend bedrijf het kon overnemen. Nu ligt het lot niet meer in eigen handen.

    • Daan van Lent
    • Marcel aan de Brugh