Een oude tv voor drie gangen

De horeca voelt, op de industrie na, de crisis het hardst.

Restaurant Cuba Libre bedacht voor de rustige woensdag de ‘crisisavond’.

Deze spullen brachten klanten naar restaurant Cuba Libre in ruil voor een lagere rekening. (Foto Chris Keulen) Netherlands, Vijlen, 26.05.2009 Restaurant Cuba Libre, heeft op woensdagavond een crisismenu waarbij de gast kan onderhandelen over de prijs. foto: Chris Keulen Keulen, Chris

Eén of twee tafels, soms drie. Woensdag was de rustigste avond in de week voor restaurant Cuba Libre, een fleurig eetcafé in het Zuid-Limburgse Vijlen. „Woensdag was eigenlijk altijd al crisisavond voor ons”, zegt eigenaar Viktor Terpstra.

Het restaurant besloot tot een slimme zet. Woensdag 4 maart werd voor het eerst omgedoopt tot ‘crisisavond’. Sindsdien kunnen gasten van Cuba Libre elke woensdag een crisismenu eten (10 euro), een diner van een ander ‘financieren’ door het kado te doen (het Bosmenu) of een onderhandelingsmenu bestellen. Bij dit driegangenmenu kan er over de prijs vooraf worden onderhandeld met de bediening.

Want van een paar couverts op een avond kun je niet leven, zeker niet als de gasten die komen ook nog een wijntje minder bestellen. Het gaat slecht met de horeca, dat op de industrie na van alle economische sectoren de crisis het hardste voelt. Dat bleek twee weken geleden uit de voorlopige economische raming van het eerste kwartaal van 2009 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het CBS schatte de teruggang in inkomsten voor de horeca op 10 procent ten opzichte van een jaar eerder. Morgen presenteert het CBS de definitieve cijfers.

Restaurantketen Van der Valk zag zijn omzet met 10 procent teruglopen ten opzichte van vorig jaar. Ook de toprestaurants hebben het moeilijk. L’Orage in Delft, Het Koetshuis in Enschede (39ste in de Lekker top-100), De Beukenhorst in Winterswijk, Rozemarijn in Maastricht, Puck in Den Haag, de afgelopen maanden zijn ze allemaal failliet gegaan. „Overleven is voor restaurants momenteel prioriteit nummer één”, zegt een woordvoerder van brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland.

Er zijn ook bedrijven die het juist wél goed doen sinds de kredietcrisis. Zij doen het meteen uitzonderlijk goed met een gemiddelde omzetstijging van 12 procent, blijkt uit de Horeca Barometer van het bedrijfsschap Horeca en Catering. „Een belangrijke oorzaak daarvan zijn speciale acties, waarmee ondernemers de crisis in hun voordeel laten werken”, aldus de woordvoerder.

Restaurant Cuba Libre zag sinds het crisismenu zijn omzet op woensdag verdubbelen. Vooral het onderhandelingsmenu loopt goed. Klanten nemen vanuit huis spullen mee om de prijs van de rekening naar beneden te brengen. „Er komt van alles langs”, zegt Terpstra. „De eerste avond kwam er iemand met een tweedehands tv binnenlopen. Een oud ding wel. Het scheelde vijf euro op de rekening.”

Nog meer onderhandelwaar: een oude pc („nog nét geen Commodore uit 1986”, opbrengst vijf euro), een oude staallamp en een aantal mensen dat hun eigen borden naar de keuken bracht. „Voor ons is dit een win-win-win-situatie”, zegt Terpstra. „Meer klanten, goede reclame en onder de streep levert het meer op.”

Dergelijke ruilhandel vindt in de Britse pub The Pigs in Edgefield al veel langer plaats. De kredietcrisis slaat hard toe in het plattelandsdorpje, legt Rachel Callister van The Pigs uit. Klanten van The Pigs kunnen in goederen of diensten betalen in plaats van geld. „Boeren uit de buurt brengen fazanten, een hert of konijnen mee. In ruil daarvoor krijgen ze bier of een glas wijn”, vertelt Rachel Callister van The Pigs. „De fazanten worden vervolgens weer op het menu geserveerd.”

De huidige koers voor een halve liter bier: een kilo aardappelen of vlees, tien eieren, drie makrelen of drie fazanten. Callister: „Dat is niet veel, het stikt hier van de fazanten. En drank is in Groot-Brittannië erg duur.” Lucratiever is het om een klusje voor het personeel te doen. Zo werd er al eens een tuinhek getimmerd en kozijnen geverfd. De kinderoppas en de tuinier krijgen in drank uitbetaald. „Elke dag gaan er pubs failliet”, zegt Callister. „We moeten creatief blijven.”

Dat vindt ook Victor Terpstra van Cuba Libre. „Als je als ondernemer in het nauw gedreven wordt, moet je er zo creatief mogelijk mee omgaan”, zegt hij. En stiekem vindt hij het ook niet zo heel erg dat sommige van zijn collega’s nu hun deuren sluiten. „Het kaf wordt van het koren gescheiden. Uiteindelijk profiteren we daar allemaal van.”