Blufpoker met China om prijs van ijzererts

Japanse staalbedrijven betalen een derde minder voor ijzererts dat door mijnbouwer Rio Tinto wordt geleverd. Maar het ertshongere China wil een nog grotere prijsdaling.

(090518) -- SHENYANG, May 18, 2009 (Xinhua) -- The last stove of molten steel is moulded into the characters called "Northern Heavy Industries" at the steel-making workshop of NHI Shenyang Heavy Nachinery Group Co., Ltd, in the Tiexi District of Shenyang, capital of northeast China's Liaoning Province, May 18, 2009. The NHI Shenyang Heavy Machinery Group Co., Ltd, with a history of 72 years, was moved out of the old city zone of Shenyang on Monday due to the need of urban planning to the new location in the Shenyang Economic and Technological Development Zone. (Xinhua/Yang Xinyue) (zgp)

De eerste kaart ligt op tafel van het jaarlijkse pokerspel tussen ’s werelds grootste mijnbouwers en staalconcerns over de prijs van ijzererts. Gisteren werd bekend dat Japanse staalbedrijven tot 33 procent minder zullen moeten betalen voor ijzererts dat door het Brits-Australische Rio Tinto in de periode 2009-2010 zal worden geleverd.

Dit is een opmerkelijk keerpunt. De afgelopen tien jaar was de waarde van dit fel begeerde erts – de basisgrondstof voor staal dat verwerkt wordt in wegen, bruggen, tunnels, industriële complexen, huizen en kantoren – vervijfvoudigd. Er is nu een knik in die curve gekomen. Dat was te verwachten, want de economische recessie in Europa en de VS en de lagere groei in China, dat in zijn eentje meer ijzererts verbruikt dan Europa en Japan samen, hebben de mondiale vraag naar staal doen dalen.

Wat echter meer verwondert, is dat Nippon Steel voor één ton ijzererts, inclusief de vrachtprijs, nu 72,50 dollar neertelt. Dat is 7,4 procent meer dan wat op dit ogenblik wordt betaald op de spotmarkt, waar het erts op dagbasis wordt verhandeld. Ondanks de recessie is Rio Tinto, de tweede ijzerertsproducent ter wereld, er dus in geslaagd een respectabele winstmarge uit de prijsonderhandelingen te halen. In de branche wordt ervan uitgegaan dat de mijnbouwer het erts in de Australische Pilbara-regio voor 42 dollar per ton delft en hierop een operationele marge haalt van 48 procent.

Nu verkoopt de mijnbranche nog steeds circa tweederde van haar ijzererts via jaarlijks te onderhandelen termijncontracten. Dit gebeurt via gesloten onderonsjes tussen drie mijnbouwgiganten – het Braziliaanse Vale en de Brits-Australische concerns BHP Billiton en Rio Tinto – en de staalindustrie. De eerste prijs die uit dit overleg komt, geldt vaak als graadmeter. Maar ditmaal zou het weleens anders kunnen lopen.

China, dat zijn invoer van ijzererts in vier jaar tijd met 62 procent zag groeien tot 444 miljoen ton, rekent op een veel grotere prijsdaling dan wat de Japanse staalconcerns bedongen. De Chinese brancheorganisatie voor ijzererts en staal liet de afgelopen maanden herhaaldelijk weten dat ze mikt op een prijsdaling van minstens 45 procent.

De prijsonderhandelingen over een van de belangrijkste grondstoffen in de mondiale economie, die nog steeds lopen tussen de mijnbouwers en de Chinese staalindustrie, slepen dit jaar langer voort dan verwacht. Het lijkt erop dat ze, net zoals in 2008, opnieuw zullen uitmonden in een partijtje blufpoker. Maar dan met dit ene grote verschil: vorig jaar moest Peking 96,5 procent meer betalen voor ijzererts dat door Rio Tinto werd geleverd, nu wordt er gesteggeld over een prijsdaling. De vraag is alleen met hoeveel?

De inzet is hoog. Rio Tinto zou dit jaar voor 85 procent van zijn inkomsten afhankelijk kunnen zijn van de verkoop van ijzererts, zo blijkt uit een recent rapport van zakenbank JPMorganChase. Dit betekent dat toegeven aan hogere prijsdalingen een grote impact kan hebben op de verlies- en winstrekening van de mijnbouwer.

Rio Tinto tekende in februari ook een naar eigen zeggen „baanbrekend” akkoord met het Chinese staatsbedrijf Chinalco, een van de grootste aluminiumproducenten ter wereld. Dit bedrijf betaalt 12,3 miljard dollar aan de Brits-Australische mijngigant voor een minderheidsbelang in mijnen in Australië en Chili. Daarnaast legt het 7,2 miljard dollar op tafel voor in aandelen omwisselbare obligaties, waarmee het zijn belang in de mijnbouwer kan uitbreiden tot 18 procent.

Het ertshongerige China wil hiermee zijn invloed op de prijs en de aanvoer van erts veiligstellen. Maar de deal, die neerkomt op cash voor Rio Tinto en ertsen voor China, moet nog formeel goedgekeurd worden door de aandeelhouders. En dat is lang niet zeker.

    • Piet Depuydt