'China heeft geen vat meer op Kim' Desperate actie van Kim

China voelt zich door Noord-Korea in zijn hemd gezet. Grote Leider Kim Jong-il hoeft niet meer op mildheid van zijn vroegere bondgenoot te rekenen.

De kernbom die Noord-Korea gisteren ondergronds tot ontploffing bracht, heeft bijna tienduizend kilometer verderop in de Chinese hoofdstad Peking, een politieke schok teweeggebracht.

„De test is fysiek en symbolisch ondubbelzinnig bedreigend”, zegt Shi Yinhong professor Internationale Betrekkingen aan de Volksuniversiteit van Peking vandaag in een telefonisch interview.

Volgens Shi zijn nu de Verenigde Staten aan zet. „Zeker nu Kim Jong-ils achterhaalde stalinistische regime niets meer te verliezen heeft, is de situatie levensgevaarlijk. Het wordt hoog tijd dat Obama het overleg met Noord-Korea op de agenda zet.”

Shi verkondigt het officiële regeringsstandpunt dat ook in de Chinese staatspers is afgedrukt, maar staat bekend om zijn welbespraaktheid en gedurfde uitlatingen.

In 2006 voerde Noord-Korea voor de eerste maal een ondergrondse kernproef uit. China sprak zich toen in de Veiligheidsraad uit voor sancties maar matigde zijn toon toen Noord-Korea beloofde zijn kernreactor in Yongbyon te ontmantelen.

Ook toen Noord-Korea op 5 april een lange afstandsraket lanceerde met een „satelliet”, nam China het land nog in bescherming. Die houding is volgens Shi ondanks de gematigd kritische berichtgeving in de staatspers van vandaag radicaler.

„Die milde houding kan Noord-Korea nu wel vergeten. In april werd China al maanden van tevoren ingelicht over de plannen voor de satellietlancering maar nu stelde Noord-Korea ons pas op het laatste moment op de hoogte van zijn plannen. We voelen ons in ons hemd gezet.” Noord-Korea is economisch afhankelijk van China maar toch is de politieke invloed van het buurland nihil.

Vervolg China: pagina 4

Desperate actie van Kim

Noord-Korea is een strategische bufferzone tegen de Amerikaanse troepen in Zuid-Korea. Het land wil Noord-Korea niet al te zeer tegen zich in het harnas jagen en zal hooguit milde strafmaatregelen willen treffen.

De grootste angst van China is dat het regime instort en miljoenen vluchtelingen de grens zullen oversteken.

Of China eventuele nieuwe sancties, die worden voorgesteld door Japan en de VS zal goedkeuren, hangt dit keer volgens Shi vooral af van Rusland dat zich als voormalig bondgenoot van Noord-Korea in een soortgelijke positie als China bevindt.

Volgens Shi is het duidelijk dat Kim Jong-il (67) met deze proef de angst om de greep op zijn land te verliezen wil bezweren. Kim's positie is nog steeds onaantastbaar maar afgelopen augustus zou hij een beroerte hebben gehad.

Omdat zijn gezondheid achteruitgaat, rijst de vraag hoe de toekomst van het land er zonder hem uit zal zien nu er nog geen duidelijke opvolger voorhanden is.

Shi: „Nu de economische en politieke situatie in Noord-Korea steeds wankeler wordt, is de kernproef een laatste desperate poging van Kim Jong-il om het tanende vertrouwen van burgers en soldaten op te krikken.”

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Kernproef

In het artikel ‘China heeft geen vat meer op Kim’ (26 mei, pagina 1) staat dat de kernproef van Noord-Korea bijna tienduizend kilometer verderop, in de Chinese hoofdstad Peking, een politieke schok teweeg heeft gebracht. Die afstand is echter ongeveer duizend kilometer.

    • Bettine Vriesekoop