Gezocht: nieuw schoolbestuur

Een aantal gymnasia is ontevreden over hun bestuur.

Ze willen liever een klein bestuur, dat weinig kost en hun belangen beter behartigt.

Leerlingen van een Utrechts college met gymnasium. De school komt niet in dit artikel voor. Foto Eveline Jacq Europa, Nederland, Utrecht, Leidsche Rijn, 17-04-2008 Drie meisjes, scholieren genieten van de lente zon liggend op kunstwerken van de Leidsche Rijn College, een openbare school voor gymnasium, atheneum, havo en de theoretische leerweg . Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Ger Smit wordt geregeld gebeld door gymnasia. Ze willen hun huidige schoolbestuur verlaten – en ze vragen of Smit ze wil opnemen in zíjn bestuur.

Smit is ambtelijk secretaris van Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG), een schoolbestuur dat momenteel zes Nederlandse gymnasia bestuurt, waaronder het Barlaeus en Vossius Gymnasium in Amsterdam. Vandaag heeft hij weer een gesprek met een gymnasium ergens in het land dat zich wil aansluiten. Smit wil niet zeggen welk, want het ligt gevoelig.

„De belangrijkste klacht van de gymnasia die bellen, is geld. En het risico dat ze in hun huidige bestuur dreigen onder te sneeuwen”, zegt Smit. „Ze zeggen dat hun schoolbestuur te veel geld vraagt voor staf, bestuurskantoor, ondersteuning en gemeenschappelijke activiteiten. Dat de afstand tot het bestuur te groot is. En dat ze niet goed genoeg tot hun recht komen in een groot bestuur dat bijvoorbeeld ook scholen voor vmbo, havo en vwo heeft.”

Smit zegt dat „als alle gymnasia zelf mochten kiezen onder welk bestuur ze zouden vallen, onze stichting wel dertig van de pakweg veertig gymnasia zou hebben. Maar tot nu toe is het vrijwel geen enkel gymnasium gelukt uit te treden.” Daarvoor is toestemming nodig van hun huidige bestuur. En de besturen laten hun gymnasia liever niet gaan.

Misschien heeft het Zwolse Celeanum Gymnasium nu wel succes, althans, een groep ouders van leerlingen die zich de ‘Projectgroep Toekomst Celeanum’ noemt. Ze willen dat het gymnasium het huidige bestuur Openbaar Onderwijs Zwolle (OOZ) verruilt voor de OSZG.

Afgelopen donderdagavond stuurde de groep een brief naar alle ouders van de school. De groep claimt dat een ruime meerderheid van het personeel ook wil uittreden. „De school is niet gelukkig onder het huidige bestuur”, zegt Peter Kok van de projectgroep. „We hebben moeite onze eigen identiteit vast te houden.”

Onder OOZ vallen buiten het gymnasium 28 basisscholen, enkele scholen voor speciaal onderwijs en drie scholengemeenschappen. Het Celeanum is een veel te kleine speler in dat grote bestuur, zegt Kok. „Momenteel zijn veel beslissingen die het bestuur neemt nadelig voor onze school. Ze zijn gericht op de meerderheid van de leerlingen en die zijn heel anders dan de onze. Schoolleiding, docenten en ouders vrezen dat de huidige kwaliteit van het gymnasiaal onderwijs op termijn niet gehandhaafd blijft.”

Het Celeanum betaalt jaarlijks 4 procent van het totale schoolbudget aan OOZ. Voor financiële ondersteuning, het maken van het jaarverslag bijvoorbeeld, voor personeelszaken, pr, communicatie, gezamenlijke inkoop, het stafbureau. Veel van die diensten heeft het Celeanum helemaal niet nodig, zegt Kok. „We willen alleen financiën en personeelszaken.” Maar de 4 procent is verplicht.

Bij OSZG bedraagt het afdrachtpercentage 2 procent, zegt Smit. OSZG heeft nu 4.200 leerlingen, daar kunnen de 700 van het Celeanum best bij. „We zijn zo goedkoop omdat we louter doen wat onze scholen willen, we hoeven het bestuur niet op te tuigen”, zegt Smit. „We trekken geen taken naar ons toe.”

Momenteel woedt een discussie over de taken van schoolbesturen en hoe ze het geld verdelen. Er zijn geen richtlijnen voor wat een gemiddeld bestuur maximaal zou mogen doorbelasten. September vorig jaar nam de Tweede Kamer een motie aan van SP’er Jasper van Dijk, om een fusietoets in te voeren. Schoolbesturen mogen niet meer te groot worden, omdat anders het gevaar dreigt dat scholen op te grote afstand komen te staan. Minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) riep in december schoolbesturen op te wachten met fuseren tot die toets er is. GroenLinks en de PvdA pleiten daarnaast voor een ‘defusietoets’, die het scholen makkelijker moet maken uit hun bestuur te stappen.

Ger Smit van schoolbestuur OSZG vindt dat scholen in staat zouden moeten worden gesteld zélf een bestuur te kiezen. Bijvoorbeeld het bestuur met de beste prijs/kwaliteitsverhouding. „Dat zou pas de efficiëntie van besturen bevorderen”, zegt hij. Het huidige bestuur OOZ van het Celeanum was in verband met Hemelvaart en het weekeinde niet bereikbaar voor commentaar.

    • Japke-d. Bouma