Extra motivatie dankzij het 'Lance-effect'

Ook in zijn opleidingsploeg voor jonge wielrenners wil Lance Armstrong het beste van het beste. Hij haalde Axel Merckx als ploegleider en wereldkampioen op de baan Taylor Phinney (18) als kopman.

Talenten uit de ploeg van Lance Armstrong bereiden zich in Luxemburg voor op de etappe van afgelopen vrijdag. (Foto Merlin Daleman) Luxemburg, Ettelbruck, 24-05-09 Livestrong cyclingteam. Taylor Phinney, rechts. © Foto Merlin Daleman Daleman, Merlin

Op het schilderachtige plein voor het gemeentehuis van het Luxemburgse stadje Kayl lijkt de hectiek van de Ronde van Italië ver weg. Een groepje van zes wielrenners in zwart-geel tenue met de opdrukken Trek en Livestrong wacht op de ploegvoorstelling. Gelikte fietsen tegen de inschrijftafel, precies negentien toeschouwers voor het podium. „Ik kreeg bericht van Lance”, vertelt de grootste van de jonge renners, Taylor Phinney. „Vanuit de Giro feliciteerde hij me en liet weten onder de indruk te zijn van mijn zege in de proloog van gisteren. Altijd mooi om indruk te maken op The Boss.”

Lance Armstrong (37) bewijst deze dagen in Italië dat hij na drie jaar zonder wedstrijden nog altijd een topatleet is. De zevenvoudig recordwinnaar van de Tour de France ruziet na zijn comeback ouderwets met de pers, maakt volop reclame voor zijn kankerbestrijdingsstichting Livestrong en strijdt met de Kazachstaanse sponsors om een overname van de Astanaploeg. Intussen heeft hij blijkbaar nog de tijd en energie om contact te houden met Luxemburg. Daar doet zijn eigen jeugdploeg Trek-Livestrong mee aan de zestigste editie van de Fleche du Sud, een vijfdaagse rittenkoers vooral voor jonge renners, met op de erelijst illustere namen als de vaders Johny Schleck en Erny Kirchen, hun zonen Andy Schleck en Kim Kirchen, en ook Alex Zülle en Bradley Wiggins.

„Een jaar geleden had ik niet kunnen dromen ooit tot de inner circle van Lance Armstrong te behoren”, zegt de pas achttienjarige Phinney, die eind maart wereldkampioen achtervolging werd op de baan. „Nu praat ik vaak met hem, stuur dagelijks berichten. Lance volgt mijn resultaten op de voet. Dat geeft een apart soort stimulans, het Lance-effect. Andere jongens in onze ploeg ervaren hetzelfde. Lance is watching you, als een soort Big Brother. Hij is de enige die je zoveel extra motivatie kan geven. Alleen al door wie hij is, een icoon in de sport. Je weet dat geen enkele andere ploeg heeft wat wij hebben. Dat is een fijn gevoel.”

Terwijl de speaker zijn renners voorstelt, leunt Axel Merckx (36) op een pleintje achteraf tegen de ploegleidersauto. In 2007 stopte hij als renner en verhuisde met zijn gezin naar Canada. Nu is de voormalig Belgisch kampioen en winnaar van olympisch brons terug in de Europese koersen, als ploegleider van Trek-Livestrong. „Lance belde mij in het najaar; of ik zin had om te helpen met een ontwikkelingsploeg in Noord-Amerika. Ik was verrast; net als toen hij zijn comeback bekendmaakte. Maar wie hem goed kent, was hooguit half verrast. Lance houdt van uitdagingen.”

De band tussen Armstrong en de familie Merckx is altijd hecht geweest. De fietsenfabriek van Eddy Merckx sponsorde al de Motorolaploeg met Armstrong, waarin zoon Axel in 1993 als stagiair debuteerde. De beste wielrenner aller tijden stond Armstrong terzijde toen de Texaan in 1996 werd getroffen door kanker. „Lance kent Axel ook goed en vertrouwt hem”, zei Merckx senior onlangs voor de VRT. „Jonge renners, vooral Amerikanen, moeten weten wat het is om renner te zijn. Axel heeft als prof altijd tweehonderd procent voor zijn vak geleefd. Daarom wilde Lance hem als ploegleider voor de jeugd.”

Fietsenmerk Trek, dat dankzij de successen van Armstrong furore maakte, sponsort de ploeg de komende drie jaar. „Het is een groot project”, zegt Axel Merckx. „Ons budget is 750.000 dollar. Als je onze uitrusting ziet, hebben we een topploeg voor jonge gasten. We reizen naar Mexico, Europa, komen overal in Amerika. Zeer aantrekkelijk voor iedere jeugdrenner die de top wil halen. Wij proberen ze zo goed mogelijk klaar te maken voor de stap naar de profs. Lance wil op deze manier iets terugdoen voor de sport waarin hijzelf groot is geworden.”

Hoe nobel de motieven wellicht zijn, ook bij de jeugd wil Armstrong alleen het beste van het beste. Dus haalde hij direct de jonge Taylor Phinney weg bij concurrent Garmin, de ploeg van zijn vijand en oud-ploeggenoot Jonathan Vaughters. De zoon van ex-prof Davis Phinney en voormalig schaats- en wielertopper Conny Carpenter geldt als het grootste talent van Amerika. „Als je zo’n jongen kunt halen mag je niet aarzelen”, vindt Merckx. „Dit project is eigenlijk met hem begonnen. Taylor is een natuurlijke leider, het boegbeeld van deze ploeg.”

Zelf twijfelde Phinney geen moment toen Armstrong hem benaderde. „Lance heeft na de Spelen van Peking mijn ouders gesproken. Ik deed op dat moment niet veel, baalde van mijn zevende plaats op de achtervolging. Hij belde precies op het juiste moment. Ik ging naar Aspen, trok veel met Lance op. We trainden samen, ik kwam weer in vorm. Fantastisch om hem als mentor te hebben. We spraken met Axel, hij was bijna nog cooler dan Lance. Ik wist toen al: dit is het moment om te veranderen. Mijn ouders stonden er ook achter. Het heeft goed uitgepakt, kan ik nu al zeggen.”

In de proloog van de Fleche du Sud toont Phinney, de jongste deelnemer van allemaal, pure wielerklasse. Ploeggenoot Benjamin King legt het vanuit de auto vast op film voor de website (www.treklivestrongu23.com). „Dit heb ik van mijn leven niemand zien doen”, zegt Axel Merckx bewonderend. „Hij is twee of drie keer recht tegen de stoep opgereden, bijna op een paal geknald. In de auto hield ik mijn hart vast. Ik vraag na afloop: ‘stoep gevoeld, bijna gevallen he?’ Hij kijkt me aan en zegt: ‘welnee, wat dan?’ Dat zijn aparte jongens. Wat een niveau, wat een handigheid op de fiets.”

Op de massagetafel na de eerste etappe haalt de 1.93 meter lange en 82 kilo zware Phinney de schouders op. „De proloog was cool. Ik heb het parcours bestudeerd en de noodzakelijke risico’s genomen om te winnen. Als wereldkampioen achtervolging mag je een tijdrit over vier kilometer niet verliezen.”

Eddy Merckx verwacht dat de jonge Amerikaan in de toekomst klassiekers gaat winnen. Zijn ploegleider spreekt het niet tegen. „Ik weet dat Taylor een grote motor heeft en een sterk hoofd. Hij wil zijn eigen lijn volgen en gaat voor niemand aan de kant. Er staat veel druk op hem na zijn wereldtitel. Daarbij kan ik hem begeleiden. Zoals ik ook weet wat het is om de zoon-van te zijn. Het is aan ons om nu zijn carrière uit te bouwen.”

Zelf draait Phinney niet om zijn doelen heen. „Ik kijk er naar uit om in 2012 olympisch goud te halen op de baan in Londen. Tot die tijd zal mijn focus op de weg liggen. Ooit wil ik klassiekers als de Ronde van Vlaanderen of Parijs-Roubaix winnen. In de loop van de jaren zal mijn kracht toenemen en mijn gewicht afnemen. Wie weet wat er nog meer mogelijk is.”

De komende jaren blijft Phinney bij de jeugdploeg van Armstrong. En vanuit Luxemburg volgt Trek-Livestrong de ontwikkelingen in de Giro op de voet. Slaagt Armstrong erin de ploeg van Astana over te nemen? „Lance heeft aangekondigd dat hij ook in de ProTour zijn eigen ploeg wil”, zegt Merckx. „Voor ons zou dat aantrekkelijk zijn. Dan kunnen we zoiets beginnen als Rabobank, van de talenten tot de profs.”

Boegbeeld Phinney kent geen twijfel. „Ik denk dat het Lance lukt, en sneller dan iedereen verwacht. Een prachtig vooruitzicht. Met Astana hebben wij niet veel, met Armstrong des te meer. Ik hoop de rest van mijn carrière voor Livestrong te rijden, op fietsen van Trek.”

    • Maarten Scholten