Eliso Virsaladze maakt indruk

Klassiek Eliso Virsaladze, piano. Gehoord: 24/5, Concertgebouw, Amsterdam. ****

Niet eerder was ze in de serie Meesterpianisten te horen, de uit Georgië afkomstige Eliso Virsaladze, die zondag inviel voor de zieke Yefim Bronfman met behoud van een deel van zijn programma. Maar in pianokringen heeft ze een grote naam, alleen al omdat ze de traditie voortzet van de legendarische Heinrich Neuhaus, leraar van Radu Lupu en wijlen Emil Gilels en Svjatoslav Richter.

Vooral Richter was een groot bewonderaar van Virsaladze. Haar Schumann noemde hij „onvergelijkbaar”, haar Mozart „magnifiek” en haar Chopin „een maatstaf”. Virsaladze, die zelf doceert in Moskou en München, speelde juist deze componisten, en gaf daarbij een grandioze vertolking van Prokofjevs Sonate nr. 2, een meedogenloos stuk dat Bronfman had willen combineren met het beruchte en bijna ‘onspeelbare’ Islamey van Balakirev.

Wat onwennig opende Virsaladze met een doordachte maar wat moeizame uitvoering van Mozarts Fantasie in c, KV 475, waarin enkele misslagen minder stoorden dan de muzikale stagnatie van de noten. Maar tijdens haar markante vertolking van Mozarts Sonate in c, KV 457, begonnen de noten te stromen en vloeien, waarbij Virsaladzes uitzonderlijk heldere stemvoering indruk maakte.

Veel pianisten raken in de technisch veeleisende Tweede Sonate van Prokofjev buiten adem, en gaan dan raggen. Maar Virsaladze beheerste de ziedende notenstroom met een superieure verfijning, gaf aandacht aan alle details en creëerde een bijzonder kleurenpalet.

Schumanns Arabeske in C werd uiteengezet in elegant stijgende en dalende lijnen, waarna Virsaladze zich stortte op Schumanns onstuimige Carnaval. Hij laat zijn alter ego’s aan het woord: de dromerige en introverte Eusebius en de temperamentvolle Florestan. In de gestroomlijnde en beheerste uitvoering van Virsaladze vloeiden deze fantasiefiguren samen tot één persoonlijkheid. En daarmee mistte ze de intense emotionele lading van deze onstuimige muziek, waarin de wereld in lichterlaaie staat en Schumanns dromen exploderen in massa’s rozen. Er volgden nog drie toegiften van Chopin in een golvende beweging en poëtische kleurstellingen.

    • Wenneke Savenije