’94% vóór EPD’: actievoeren met een ‘opiniepeiling’

Enqûetes zijn leuk, het volk spreekt. Vaak zijn ze ook onzinnig, zeker als ze worden samengevat door de opdrachtgever. Maar het levert altijd wel een stukje voor de krant op zoals dit in BN/De Stem van 25 mei:

Patiënt ziet EPD wel zitten
DEN HAAG - De overgrote meerderheid van consumenten en patiënten heeft geen bezwaar tegen de komst van het landelijke elektronisch patiëntendossier (EPD) en juicht het initiatief toe.

Vierennegentig procent heeft geen bezwaar aangetekend, omdat mensen meer voordelen dan nadelen verwachten van de elektronische overdracht van het medisch dossier. Dat blijkt uit een onderzoek van TNS NIPO in opdracht van de Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie (NPCF).

In De Volkskrant, NRC Handelsblad en de meeste andere kranten stonden vergelijkbare berichtjes. Voor de NPCF is de operatie geslaagd. De NPCF ijvert harder dan de voorlichtingsdienst van het ministerie van VWS voor het EPD, dus dit waren de beoogde berichten. Of TNS NIPO in alle beroepsmatige rust erg trots op dit aldus samengevatte  karwei is, waag ik te betwijfelen.

Als je het onderzoek downloadt van de site van de organisatie, die zegt Nederlandse patiënten en consumenten te vertegenwoordigen - hoezo, heb ik kunnen intekenen, bent u lid van de NPCF? -, dan komt er een vrolijk gekleurd pdf-drukwerk tevoorschijn dat zo in de wachtkamer op de leestafel kan liggen.

‘Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier’ staat er best serieus op de voorkant. Maar al drie kleurenplaatjes verder, in de samenvatting staat: ,,Een kwart heeft wel eens gehoord van de afkorting EPD; een op de vijf van het totaal weet ook waar deze voor staat.”

Een kwart weet wat het is, 20% weet waar het voor staat, en toch juicht een overgrote meerderheid van consumenten en patiënten de komst van het EPD toe. ,,Verderop: Zes van de tien hebben wel eens iets gehoord, gezien of gelezen over het EPD in de media.”

Ter verduidelijking volgt een zin die bij herlezing raadselachtig blijft: ,,Zes van de tien zijn geholpen bekend met het EPD en weten ook wat het in grote lijnen inhoudt.”

Maar een ,,Grote meerderheid denkt dat door de invoering van het EPD de kwaliteit van de medische zorg zal verbeteren.” En 85 procent denkt dat het EPD betrouwbaar is. Hahaha. Hoe kan dat?

De overgrote meerderheid weet niet wat het is, iets meer dan de helft van deze steekproef heeft er wel es van gehoord, maar een grote meerderheid denkt dat de kwaliteit van de medische zorg door invoering van het EPD zal verbeteren. En dat het betrouwbaar is.

Dat is toch apekool? Hoe kunnen ze dat opeens denken, die blije meerderheid? Heel eenvoudig. Door ze te vertellen wat de bedoeling is van het EPD:

,,Het gebrek aan kennis is verantwoordelijk voor de soms negatieve houding tegenover het EPD. Zo is een kwart van de mensen die iets in de media gehoord, gezien of gelezen heeft over het EPD hier negatief door beïnvloed. Door deze kennis te vergroten (brochure, website, massamediale campagne) kan de houding van de mensen positiever worden. Bijna de helft geeft ook aan (meer) behoefte te hebben aan informatie.”

Atie Schipaanboord, directeur Beleid en Innovatie van de NPCF ziet in iedere vorm van bezwaar, weerstand en kritiek een tekort aan voorlichting:

“We hebben de afgelopen week via de media het bewijs gekregen dat zelfs onder artsen veel misverstanden bestaan over het landelijk EPD. Uit het onderzoek blijkt dat wanneer men meer informatie over het EPD krijgt, men positiever tegenover het EPD staat. Goede voorlichting kan een manier zijn om het draagvlak onder artsen verder te vergroten”.

Gekke artsen. Gewoon niet goed voorgelicht. Atie gaat Klink voorlichten dat ie nog meer moet voorlichten. Er zijn ook andere opvattingen, zoals ik hier en hier heb beschreven. En een NRC Dossier over het EPD. Een IT-er legde op Sargasso nog eens uit wat een onnodig riskant project het EPD is.

Het is een besteld onderzoek met een bestelde uitkomst. Het is geen nieuwsbericht waard. Wat wel een bericht waard is, dat is de Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie. Wat heeft dit ‘onderzoek’ gekost? Wie betaalt en subsidieert de NPCF? Daar geeft de website van de federatie weinig concrete voorlichting over.

Update. Het College Bescherming Persoonsgegevens is geschrokken van de privacy-schendingen bij twee projecten voor regionale uitwisseling van patiëntendossiers. En dat zijn dan nog kleinschalige projecten waar onder artsen meer steun voor bestaat, niet het landelijke EPD-systeem.

    • Marc Chavannes