Tjaarke Maas schildert Boelgakov

mail.jpegmail_1.jpegIn het Boelgakov-huis aan de Grote Tuinstraat (metro Majakovski) is tot 20 juni een interessante expositie te zien van de jong gestorven Nederlandse schilderes Tjaarke Maas (1974-2004). Dat Boelgakovhuis is los van die tentoonstelling al de moeite van het bezoeken waard. Het is een voormalige kommoenalka, waar Boelgakov en zijn toenmalige vrouw in de jaren twintig een kamer bewoonden. De hele verdieping is nog altijd min of meer als kommoenalka ingericht, waardoor je de sfeer van die benauwde woonvorm goed kunt aanvoelen. Vooral de gemeenschappelijke keuken met zijn aanrechtje maakt altijd diepe indruk op me, omdat ik daar al die gezinnen zie rondschuifelen.

In 1997 las Tjaarke Maas Boelgakovs Meester en Margarita en raakte erdoor geïnspireerd. Ze was daarvoor tijdens een verblijf in New York al tot de Russisch Orthodoxe kerk bekeerd en las de filosofische werken van Berdjajev, Solovjov en Rozanov. Ook was ze met een Rus getrouwd.

mail-1_1.jpegHaar schilderijen, die in twee vertrekken van het Boelgakov-huis hangen, geven de sfeer van Meester en Margarita op een raadselachtige manier treffend weer. Raadselachtig, omdat ze er, op de tekening van de duivelse kat Begemot na, op het eerste gezicht niets mee te maken hebben.

Haar portretten en stillevens trekken je het Rusland van Boelgakov in, een duister heelal waar overal gevaar loert. Vooral haar portretten zijn wat dat betreft fascinerend: je kijkt naar Chodasevitsj, Achmatova, Tsvetajeva en ook weer niet, want het zijn gewoon haar vrienden en echtgenoot. Maas lijkt in het Moskou van de jaren twintig te leven. Dat laatste maakt haar werk op die bepaalde locatie nu zo fascinerend. Gaat het zien, zou ik zeggen.

Inl.: Boelgakov Museum, Bolsjaja Sadovaja, 10, kvartira 50, Moskou. Open: woe-zo 13-19u. Tel.: 495.6995366. Website: www.bulgakov.ru

    • Michel Krielaars