The First Dog en zijn soortg enoten

De eerste 50 dagen van de Portugese waterhond Bo Obama in het Witte Huis zitten er bijna op. Hoe wreed het is een Bekende Hond te zijn.

Drie eeuwen voordat de Portugese Waterhond een Bekende Hond zou worden, werd deze reeds vereeuwigd op een gevelsteen in de Amsterdamse Jordaan, ‘De Gekroonde Waterhond’. Dachten tot voor kort velen ten onrechte dat deze harige hond een poedel moest voorstellen, inmiddels kent de hele wereld de Portugese Waterhond dankzij Bo Obama.

Bo Obama nam op de leeftijd van zes maanden zijn intrek in het Witte Huis. De zwarte wollige pup was een cadeau van senator Ted Kennedy. Het zou de ideale hond zijn voor Obama’s 10-jarige dochter Malia, die een hondenallergie heeft.

Nu de PW een BH is geworden, valt er een voorspelling te doen op grond van het lot van eerdere illustere Bekende Honden: iedereen wil er een hebben – totdat blijkt dat de hond geen hebbedingetje is. Collies (Lassie), bordercollies (Babe) en dalmatiërs (101 Dalmatiërs) werden felbegeerd nadat ze een hoofdrol hadden gekregen in films. Zij hadden hun sterstatus in ieder geval nog aan hun eigen aantrekkelijkheid te danken. Inmiddels is de oorsprong van het Bekende Hond-schap veranderd. Een bekende hond is nu een de-hond-van. Zo werd de Cavalier King Charles spaniël immens populair door Pim Fortuyn, en het aanzien van de chihuahua steeg doordat Paris Hilton er eentje in haar handtas placht rond te zeulen: de hond als accessoire. Nu is de Witte Huishond het object van begeerte. Al is het nog niet makkelijk er een te bemachtigen. In Nederland lopen er maar 150 rond – vooralsnog.

De telefoon bij Portugese Waterhond-fokker Casa Hoya’s in Leimuiden staat, sinds Bo First Dog is, niet stil. „Als het goed is, val je voor een type hond, maar nu vragen mensen om een Obamahond”, zegt Anneke Griffioen die samen met haar dochter Ilona dit onbekende ras fokt. „Gelukkig hebben we op dit moment geen nest, want een hond is geen impulsaankoop.”

De Portugese Waterhond was dé vissershond van Portugal. Hij is een uitstekende zwemmer. Voor de visser apporteerde hij vissen uit het water, haalde netten binnen en bewaakte de boot. „Het is een hond die aan een dagelijks uurtje wandelen echt niet genoeg heeft.”

Een andere zorg van de fokker betreft een aantal ziektes dat in verschillende lijnen van de Portugese Waterhond voorkomt. Griffioen somt op: de oogaandoening PRA waardoor de hond plotseling blind wordt; de stofwisselingsziekte GM1; cardio, een hartafwijking die een pup van 12 weken fataal kan zijn. In Amerika, waar nu de meeste Portugese Waterhonden leven, is een actieve rasvereniging die DNA-testen heeft ontwikkeld om bij potentiële fokhonden deze afwijkingen op te sporen, zegt Griffioen. „Alle bonafide fokkers wereldwijd sturen bloedmonsters op. Wij ook. Kosten per hond: 600 euro.” Inmiddels zijn sommige ziektes volgens haar bijna verdwenen, maar de kans dat mensen die nu brood zien in dit ras gaan fokken met niet-gescreende honden is groot. „Op Marktplaats zijn de eerste nesten al bij opbod aangeboden”, zegt Griffioen. 2.100 euro was het hoogste bod.

„Dat is de pest van internet”, zegt Ed Webers, districtsinspecteur bij de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID). „Mensen gaan op zaterdagavond bij wijze van verstrooiing googelen en stuiten op een nest. Op zondag mogen ze het dier al komen kopen.” Wie een gezonde Portugese Waterhond bij een bonafide fokker wil kopen, komt op een wachtlijst voor puppybemiddeling. Webers vreest dat malafide fokkers hier op in zullen springen. „Twee teven en een reu, en je kunt als hondenhandelaar aan de gang.” Niet alleen hoeft de klant bij deze handelaren niet te wachten, hij betaalt vaak ook de helft van de prijs. „Als een koper zich meldt, zorgt de handelaar voor een vertrouwelijke sfeer”, zegt Webers. „Twee pups in de keuken, je krijgt er een kopje koffie bij en een zakje brokken voor de eerste dag. En mocht de pup doodgaan, geen nood, dan mag je van de fokker gewoon die andere komen halen.”

Het is voor de Portugese Waterhond te hopen dat hij niet in handen valt van de broodfokkers die inspecteur Webers zo goed kent uit zijn regio Brabant. „Hier is ruimte om buiten het zicht van je buren 78 volwassen honden en 49 pups in een voormalige varkensstal te huisvesten in kleine hokken.” Webers is het inmiddels vaak tegengekomen: een teef als puppyfabriek die minstens twee keer per jaar een nest krijgt in slechte omstandigheden. Ze zitten 24 uur per dag opgesloten in een donkere schuur en leven tussen hun eigen uitwerpselen.”

De wetgeving zoals vastgelegd in het Honden- en Kattenbesluit, biedt de inspectie beperkte mogelijkheden. Ziet een hond er niet slecht uit, dan kan ze niet ingrijpen. De broodfokker kan slechts een boete krijgen wanneer bijvoorbeeld blijkt dat de honden niet de vereiste twee uur per dag naar buiten gaan. „Dan krijgt hij een boete van 1.500 euro, maar dat weegt niet op tegen de inkomsten. Het klinkt gek, maar ik tref liever verwaarloosde dieren aan die ik kan innemen. Nu weet ik dat die fokteef in het donker net zo lang moet produceren tot ze is uitgewoond.”

Het cavaliertje heeft inmiddels alle stadia van de modehond meegemaakt. „In de tijd van Pim Fortuyn wilden veel hondenliefhebbers een Pim-hondje”, zegt Cindy Markerink, secretaris van de rasvereniging van cavaliers. „Kijk eerst eens even hoe dat ras eigenlijk héét, denk je dan.” Veel hondenliefhebbers kregen ongewild een ziek hondje in huis. Ze waren veel te jong bij hun moeder weggehaald en arriveerden in Nederland met vrachtwagens uit het Oostblok. „Helaas, het risico om gepakt te worden is klein en de winsten enorm. Per pup met gemak 300 euro”, zegt inspecteur Webers. Hij vertelt over de aanhouding door de marechaussee van een busje met een Tsjechisch nummerbord. Daarin bleken 85 pups onder de acht weken te zitten, opgestapeld in kratten. In zo’n busje is nauwelijks frisse lucht en de pups krijgen geen eten en drinken om de hoeveelheid pies en poep te beperken. De angst en stress is door de tocht groot. Een deel van de pups overleeft de reis niet, velen zijn uitgeput en verkommerd voordat ze worden verhandeld.

Nu de rage over is, komen de cavaliers naar verhouding nog goed weg. Het zijn gemakkelijke huishonden en als ze al worden weggedaan, zijn ze eenvoudig te herplaatsen. Dat is voor bijvoorbeeld de Duitse herder – die populair werd door de Inspecteur Rex-reeks op tv – een heel ander verhaal. „Als een Duitse herder slecht is opgevoed is hij nauwelijks herplaatsbaar.” Een Portugese Waterhond kun je ook moeilijk kwijt aan een oudere dame driehoog achter die een hond voor aan haar voeten wil. Een Portugese Waterhond heeft een duidelijke baas en veel beweging nodig.

Overigens is het een wijdverbreid misverstand dat alle kleine hondjes schoothondjes zijn. Chihuahua’s blijken, vaak tot grote schrik van de impulseigenaar, een stevig karakter te hebben. En ze hebben veel aandacht en beweging nodig, anders worden het bijtertjes en keffertjes. Ook bij het inchecken op Schiphol leveren ze een teleurstelling op: ze blijken niet als handbagage mee te mogen. Rob Stenacker, woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee: „De afgelopen acht maanden zijn er vijf kleine hondjes moederziel alleen aangetroffen op de luchthaven. Zo zat er eentje in een bagagekluis, liep er een in de parkeergarage rond en werd er een hondje bij ons afgeleverd door een verbouwereerde reizigster. Toen ze stond te wachten bij de wc, werd het dier in haar handen gedrukt door een vrouw die zich vervolgens nooit meer liet zien.”

Voormalig dierenarts en Tweede Kamerlid Henk Jan Ormel (CDA) had graag gezien dat Obama een asielhond had genomen. „Het verhaal van de hondenallergie van zijn dochter is onzin.” Een hond van een allergisch baasje heeft volgens hem vooral genoeg ruimte nodig. „Het lijkt mij dat daaraan geen gebrek is in het Witte Huis.” Ormel was 19 jaar dierenarts voordat hij de Kamer in ging en heeft in zijn praktijk de eerste modehondhype voorbij zien trekken, de Lassiehond. „Door malafide fokkerij en inteelt loopt je spreekuur vol met honden met diarree, kennelhoest en het parvovirus.” Volgens Ormel zou er een houdverbod moeten komen voor iedereen die zich schuldig maakt aan mishandeling of verwaarlozing. „Een rechter zou moeten kunnen bepalen dat iemand die het welzijn van dieren aantast ook in de toekomst geen dieren meer mag houden.”

Op zijn weblog voorspelt Frank Dales, directeur Dierenbescherming Nederland, dat de hype rondom Bo Obama de vraag naar Portugese Waterhonden met 1.000 procent zal doen stijgen. Hij doet graag een beroep op Bekende Wereldburgers: „Neem je een huisdier, hou dat dan zorgvuldig geheim: ze mogen alles van me weten, behalve mijn pincode én wat voor huisdier ik heb.”

Kunnen we ook een leuke, niet modieuze hond uit het asiel halen? Yes we can!

Maandag 25 mei start de landelijke asieldierencampagne ‘Ik zoek baas’ van de Dierenbescherming.