Huisarrest nabestaande Tiananmen

De Chinese autoriteiten hebben het boegbeeld van de ‘Tiananmen-moeders’, Ding Zilin, huisarrest gegeven nadat zij had gepraat met buitenlandse media, waaronder deze krant, over de studentenopstand in 1989.

Dings zoon Jiang Jielian kwam als 17-jarige scholier om het leven toen de autoriteiten de demonstraties voor democratische hervormingen op en rond het Tiananmen-plein, het Plein van de Hemelse Vrede, bloedig beëindigden. Ding (73), destijds hoogleraar filosofie aan de universiteit van Peking, vecht met andere nabestaanden voor erkenning van haar leed en eist excuses van de autoriteiten. Door het huisarrest kon zij niet aanwezig zijn bij een herdenkingsbijeenkomst.

Op 4 juni is het twintig jaar geleden dat het Chinese volksleger met geweld een einde maakte aan de studentenrebellie in Peking. In de straten rondom het plein vielen daarbij volgens mensenrechtenorganisaties mogelijk enkele duizenden doden. China houdt het zelf op 250 dodelijke slachtoffers. Tot vandaag wordt elke publieke discussie over het militaire optreden vermeden en weigert de overheid een lijst te publiceren met de namen van burgers die zijn gedood of gevangen zijn gezet.

In het vraaggesprek met deze krant laakt Ding Zillin de opstelling van de partijtop. „In het openbare leven lijkt het alsof er niets is gebeurd. Iedereen weet dat Deng Xiaoping, premier Li Peng, president Yang Shangkun en burgemeester Chen Xitong verantwoordelijk zijn voor het bloedbad. Alleen premier Li Peng is nog in leven. Als hij overlijdt voordat hij kan worden berecht, geldt voor hem hetzelfde als voor Deng en de anderen: het oordeel van de geschiedenis zal hij niet ontlopen. Daar blijf ik in geloven.”

In de aanloop naar 4 juni treden de autoriteiten repressief op tegen actievoerders uit 1989. Vorige week werd oud-studentenleider Zhou Yongjun gearresteerd op verdenking van fraude. Mensenrechtenorganisaties vinden de aanklacht ongeloofwaardig.

Oud-studentenleider Li Hai, liet na het interview met deze krant telefonisch weten dat hij is ondergedoken. „Tiananmen ligt nu extra gevoelig omdat het twintig jaar geleden is. Voorlopig voel ik voel ik me veiliger buiten de stad”, zegt Li Hai. Hij zat al eens zeven jaar vast, onder meer omdat hij een onderzoek had ingesteld naar gevangen genomen studenten.

Pagina 4: 20 jaar na ‘Tiananmen’

Vincent Mentzel was in 1989 in Peking; kijk op nrc.nl/foto