Ding kan dit jaar haar zoon niet herdenken

In maart interviewde ik Ding Zilin, het boegbeeld van de Tiananmen-moeders wier 17-jarige zoon Jiang Jielian twintig jaar geleden omkwam toen het leger op 4 juni het vuur opende op studenten die betoogden voor meer democratie. Ding Zilin en haar man Jiang Peikun, beiden ex-hoogleraar aan de Volksuniversiteit van Peking, wonen op de derde verdieping

Ding Zilin in haar huis naast een portret van haar zoon. (Foto Bettine Vriesekoop, klik voor vergroting)

Ding Zilin in haar huis naast een portret van haar zoon. (Foto Bettine Vriesekoop, klik voor vergroting)Ding Zilin in haar huis naast een portret van haar zoon. (Foto Bettine Vriesekoop, klik voor vergroting)

In maart interviewde ik Ding Zilin, het boegbeeld van de Tiananmen-moeders wier 17-jarige zoon Jiang Jielian twintig jaar geleden omkwam toen het leger op 4 juni het vuur opende op studenten die betoogden voor meer democratie.

Ding Zilin en haar man Jiang Peikun, beiden ex-hoogleraar aan de Volksuniversiteit van Peking, wonen op de derde verdieping van een eenvoudige flat niet ver van de topuniversiteiten in de wijk Haidian. De identiteitscontrole aan het hek van de woonwijk leek routinematig.

Eenmaal binnen zei Ding dat de Veiligheidsdienst wel degelijk op de hoogte is van wie er bij haar naar binnen gaan. Ze zei dat ze veel interviewaanvragen kreeg in verband met de twintigste herdenkingsdag van de Tiananmen-opstand op 4 juni.

„Vlak voor de Olympische Spelen had ik verwacht dat meer buitenlandse media geïnteresseerd waren in mijn verhaal, maar ik kreeg geen verzoeken. Nu wil iedereen mijn verhaal aanhoren.”

Ding gaf in het verleden zelden interviews. Maar ze zegt zich vrijer te voelen nu buitenlandse journalisten sinds begin januari van het jaar 2007 zonder toestemming van de overheid Chinese burgers kunnen interviewen. Op mijn vraag of de Veiligheidspolitie haar die vrijheid ook geeft, moest ze het antwoord schuldig blijven. Ik was de laatste journalist aan wie ze een interview zou geven, zei ze, niet omdat ze bang was voor de Veiligheidspolitie maar vanwege de slechte gezondheid van haar man.

Aanvankelijk was Ding van plan om op 4 juni samen met andere moeders naar Muxidi, de plek waar haar zoon werd vermoord, te gaan om hem te herdenken met foto’s en kaarslicht. In 2007 had ze daarvoor voor de eerste maal stilzwijgend toestemming gekregen. Maar deze week werd duidelijk dat Ding haar plan vrijwel zeker niet kan uitvoeren.

Afgelopen zondag kwamen rond de vijftig nabestaanden van de slachtoffers van de Tiananmen-studentenopstand al bijeen om hun overleden dierbaren te herdenken. De bijeenkomst vond plaats in het huis van Zhang Xilin een moeder wier zoon twintig jaar geleden eveneens stierf onder het geweervuur van het Chinese leger.

Ding Zilin was afwezig.

Ze wilde de herdenking bijwonen maar werd vorige week onder huisarrest geplaatst omdat zij interviews aan buitenlandse media heeft gegeven, waaronder NRC Handelsblad. Toen ik haar deze week probeerde te bellen werd haar telefoon niet opgenomen.