Tussen videokunst en autonome televisie

Ergens halverwege videokunst en een onafhankelijke manier van televisie maken bevindt zich Limboland.

De website limboland.tv is al een paar maanden in de lucht, met een beetje steun van de Mondriaanstichting, maar wordt nog geafficheerd als „in aanbouw”. Toch is er al genoeg te beleven in Limboland, te beginnen met een Afrikaanse vrouw in Volendammer klederdracht die voor een molen onder een barrière door danst, onder het motto “Limboland legt de lat steeds lager!”

Het is inderdaad de kleinschaligheid en eenvoud die sommige bijdragen aan de site onderscheiden van de altijd op kijkcijfers gerichte gewone publieke televisie. Nog niet zo heel lang geleden bood de VPRO na middernacht jonge honden nog wel eens de gelegenheid er op los te experimenteren, maar die laboratoriumfunctie is verdwenen uit het huidige zenderbeleid.

Lernert Engelberts past dus ook niet meer bij de VPRO, maar maakte voor Limboland een opmerkelijke en hilarische serie filmpjes van een minuut of twaalf, getiteld Hoe vertel ik het mijn ouders? In een identiek decor van egaal antracietkleurige muren met dito tafel en stoelen en drie felgekleurde vruchten praat daarin een jonge kunstenaar met een of beide ouders. Hij probeert ze uit te leggen waarom hij zijn eigen gezicht met tapijt heeft bedekt of zichzelf heeft gefilmd, dansend naast een masturberende pornoactrice.

Er zijn maar weinig kunstenaars die helder kunnen praten over hun werk, en ook deze verhalen wemelen van de stoplappen als „eigenlijk”, „zeg maar”, „gewoon” en „of zo”. Een normale televisiekijker zou al snel zijn weggezapt, maar ouders zijn in principe tot veel bereid om hun kind te begrijpen. Engelberts kiest er bovendien voor om het kunstwerk niet of nauwelijks te laten zien, want daar gaat het niet om. De familieportretjes laten eerder zien hoe ongemakkelijk de communicatie tussen ouders en kinderen kan verlopen, en hoezeer vader (of moeder) en zoon soms toch op elkaar kunnen lijken, in lichaamstaal bijvoorbeeld.

Een ander interessant project is Shrink in a Box, waarin psychotherapeut Jean Pierre van de Ven een onbekende gedurende dertig minuten van al zijn problemen probeert te verlossen. Uiteraard is dat een hoogmoedige, onmogelijke opgave, maar de charmante Van de Ven, die we in tegenstelling tot de cliënt wel te zien krijgen aan zijn kant van de biechtstoel, komt een eind. In ieder geval verder dan amateurpsychologen als Martin Šimek en Frénk van der Linden, die bij de publieke omroep in even korte tijd in de zielen van BN’ers knijpen.

Bekijk de filmpjes op limboland.tv

    • Hans Beerekamp