Telefoon gaat weer vaker bij uitzendbureau

De uitzendbranche is hard geraakt door de crisis. Maar in Brabant en Limburg zien enkele uitzendbureaus de eerste tekenen van herstel. „Het is voor het eerst in tijden weer heel druk.”

Filiaal van uitzendbureau Randstad. Terwijl de werkloosheid volgens CBS-cijfers oploopt, zien sommige uitzendbureaus de vraag naar personeel licht aantrekken. Foto Peter Hilz Nederland, Leiden, 22-10-2008, Randstad uitzendbureau, ( Randstad Holding NV ) logo foto: Peter Hilz Hilz, Peter

Hij rekt zich tevreden uit achter zijn bureau en overstemt de schallende radio met een bulderende lach. Frank Maas, eigenaar van uitzendbureau Lotra in Weert, ziet weer licht aan het eind van de tunnel. Na „een heel moeilijk half jaar”, waarin zijn omzet met ongeveer een kwart daalde, rinkelt de telefoon weer vaker. „Afgelopen week was het voor het eerst in tijden weer hartstikke druk”, zegt Maas. „Ik heb nu al mijn mensen weer uitgezonden. De bakken zijn leeg.”

Het is een ijzeren wet op de arbeidsmarkt: uitzendkrachten vliegen er als eerste uit als het slecht gaat met de economie, maar zodra de markt weer aantrekt, worden diezelfde uitzendkrachten als eerste weer opgeroepen. Om soepel mee te bewegen met de conjunctuur hebben veel bedrijven de afgelopen jaren een flexibele schil van tijdelijk personeel opgebouwd. Bij productiebedrijven als DAF en Corus vormen die uitzendkrachten zelfs een kwart van het personeelsbestand. Nemen de orders af, dan kan het bedrijf zonder een (dure) reorganisatie afscheid nemen van werknemers.

Ook kleinere bedrijven dan DAF en Corus zijn de afgelopen jaren vaker gebruik gaan maken van flexibele uitzendkrachten. De uitzendbranche maakte hierdoor de afgelopen jaren een stormachtige groei door, maar ving dus ook als eerste de klappen op van de huidige economische crisis.

Brancheorganisatie ABU houdt de gegevens bij van alle 380 aangesloten uitzendbedrijven en noteerde over de hele linie zware omzetdalingen. Het aantal gewerkte uren in de sector was in april 2009 bijvoorbeeld 25 procent minder dan in april 2008. Duizenden uitzendkrachten raakten hun baan kwijt. Een deel van hen kon snel weer aan de slag in sectoren waar nog wel vraag is naar uitzendkrachten, maar voor velen van hen is geen werk.

Toch zijn de uitzendbureaus in Weert, Noord-Limburg, optimistisch. „Misschien is het te vroeg voor conclusies, maar wij zien echt herstel”, zegt Maas van uitzendbureau Lotra. Hij wordt vooral veel gebeld voor ‘spoedjes’ in de bouw. „Dan willen ze bijvoorbeeld dat ik morgen drie metselaars lever voor drie dagen.”

Maas heeft de afgelopen maanden wel „onrustige nachten” beleefd, zegt hij. „De omzet ging vanaf eind 2008 wel erg hard achteruit. Bovendien kregen we te maken met failliete klanten. Wij betalen onze uitzendkrachten elke week, maar als een klant omkiepert, kan ik naar het geld fluiten.” Maar nu lijkt het tij zich te keren. „Ik denk dat we het ergste hebben gehad.”

„De markt trekt weer aan”, zegt ook Twan Bongers, intercedent bij uitzendbureau Flexpoint aan de Emmasingel in Weert. Sowieso heeft zijn bureau in deze tijd van het jaar te maken met seizoensinvloeden: er is grote vraag naar hoveniers en mensen voor de zonweringsbranche. Maar de vraag gaat verder dan dat, merkt Bongers. „De telefoon gaat weer een stuk vaker. Bedrijven hebben weer mensen nodig.”

Een paar straten verderop, in de vestiging van Randstad in Weert, ziet ook senior rayonmanager René van den Borst weer de eerste „lichtpuntjes”. „We zitten op de bodem”, zegt hij. „Maar vanaf nu gaat het hopelijk weer omhoog. We merken dat bedrijven weer orders binnenkrijgen en ons bellen voor tijdelijk personeel.” Maar, waarschuwt Van den Borst: „Eén zwaluw maakt nog geen zomer. Laten we alsjeblieft niet te vroeg juichen.”

Van den Borst is er wel van overtuigd dat de uitzendbranche het straks drukker krijgt dan ooit. „Bedrijven zullen na de crisis geen risico’s meer willen lopen door vast personeel aan te nemen, dus komen ze bij ons. Ze realiseren zich door deze crisis heel goed dat een flexibele schil absoluut noodzakelijk is om een conjuncturele schommelingen te doorstaan. De uitzendsector is de smeerolie van de economie.”

„Zonder de uitzendbranche was de werkloosheid veel harder gestegen”, denkt ook Aart van der Gaag, directeur van brancheorganisatie ABU. „Ik ben er van overtuigd dat onze sector de klap op de arbeidsmarkt heeft verzacht.” Het CBS meldde woensdag dat de werkloosheid snel oploopt.

Een kleine 30 kilometer boven Weert, in Eindhoven, heeft de recessie de afgelopen maanden hard toegeslagen. In korte tijd verdwenen duizenden banen bij bedrijven als DAF, ASML en NXP. Maar ook hier lijkt de uitzendbranche zich weer langzaam te herstellen. „Het begint iets aan te trekken, maar het aantal vacatures is nog steeds laag”, zegt René Akkermans, branchemanager bij Adecco en verantwoordelijk voor de industriële klanten in Eindhoven. „Voor de mensen in onze bestanden zonder diploma is het nog steeds heel lastig. Zo’n 75 procent van de werkzoekenden moeten we wegsturen zonder werk. Op een gegeven moment werden we overstroomd met boventallig DAF-personeel, die konden we echt niet allemaal plaatsen.”

Ook bij buurman Kelly Services is nog geen sprake van een stijging van het aantal vacatures. „Helaas”, zegt consultant Sandra Maessen. „We hebben veel mensen in de bakken, waaronder veel voormalig DAF-personeel. De hoger opgeleiden zijn beter te bemiddelen dan de lager opgeleiden.”

Schuin tegenover Kelly Services houdt Han de Koning van Wiertz Personeelsdiensten kantoor. Hier wel vrolijke gezichten en een stijgende vraag naar personeel. „Het trekt absoluut weer aan”, zegt De Koning. „Je leest in de krant dat het slecht gaat, maar wij merken dat bedrijven in de regio weer voorzichtig personeel zoeken. Het werk moet wel gedaan worden.”

Herstel is hard nodig, zegt De Koning, terwijl hij naar buiten wijst, waar een tiental uitzendbureaus is samengeklonterd rond de Emmasingel en de Willemstraat. „De concurrentie is hier enorm. Als het slecht blijft gaan, zullen sommige bureaus het niet overleven.”