Glorieuze Messiah

King’s College in het Engelse Cambridge Foto Bloomberg King's College quadrangle, part of Cambridge University seen Thursday, November 24, 2005. Cambridge University, which will celebrate its 800th anniversary in 2009, lost 10.5 million pounds ($18.3 million) in 2004. It is expected to adopt U.S. methods to win alumni donations and make up for the losses. Photographer: Graham Barclay/Bloomberg News BLOOMBERG NEWS

cd klassiek

Händel Messiah King’s College:Halleluja! * * * *

Het jaar 2009 is een Händeljaar: de Duitse componist die in Londen steeds Engelser muziek componeerde, stierf 250 jaar geleden. Exemplarisch Engels is zijn oratorium Messiah. Het koorwerk met vier solisten heeft in het Verenigd Koninkrijk de rituele status die de Matthäus Passion in ons land heeft.

Ook anderszins zijn er verbindingen tussen de Matthäus Passion en de Messiah: Händel en Bach werden beide in Duitsland geboren in het jaar 1685, ze waren beide fabuleuze organisten, maar hebben elkaar nooit ontmoet of zelfs maar geschreven. De oratoria vullen elkaar aan: de Messiah gaat over geboorte en leven van Christus, de Matthäus over zijn lijden en sterven.

Het Händeljaar werd in april gevierd met een Messiah in de beroemde Chapel of King’s College aan de oever van de Cam in Cambridge. De opname daarvan staat nu al op cd. Het is alweer een bevestiging van de sinds de late Middeleeuwen zo hoogstaande Engelse koorcultuur, die hoogtepunten opleverde met componisten als Thomas Tallis en William Byrd.

Vooral in de negentiende eeuw had de Messiah, net als later de Matthäus, sterk te lijden van een uitvoeringspraktijk met massale bezettingen die steeds verder verwijderd raakte van het origineel. De Londense première in 1743 leidde tot de nog steeds in Angelsaksische landen bestaande traditie om op te staan bij het juichende koor Hallelujah!

In 1859 werd de honderdste sterfdag van Händel in het Londense Crystal Palace gevierd met een Messiah met 2.765 zangers en 460 musici. In 1869 werd in Boston het Hallelujah!-koor gezongen door 10.000 koorleden, begeleid door 500 musici.

In King’s College begon in 1894 een schoonmaak van de Messiah, die in 1906 leidde tot een uitvoering met een omvang zoals Händel die ooit had bedoeld. De nieuwe opname met het Choir of King’s College en de ‘authentieke’ Academy of Ancient Music o.l.v. Stephen Cleobury staat in die traditie.

Het mooie daarvan is dat ook nog iets van de ‘ouderwetse’ Messiah blijft doorklinken in deze uitvoering met een prachtig transparant koor en een orkest met een achttiende-eeuwse klank.

De uitvoering heeft gelukkig niets van het extreem dunne of spichtige dat tegenwoordig opgeld doet. Het koor mag zich glorieus laten horen en de solisten (Allish Tynan, Alice Coote, Allan Clayton en Matthew Rose) hebben stemmen met een flinke présence en een getuigende, profetische expressie.

    • Kasper Jansen