Een maand later

Precies een maand geleden hield Zuid-Afrika voor de vierde keer sinds het eind van de apartheid algemene verkiezingen. Dat is een mooi moment om dit blog te sluiten. De campagnes gaan trouwens gewoon door: dit weekend spreekt Zuma (de ANC-voorman wel te verstaan, niet de president) in de townships Soweto en Alexandra om de kiezers te bedanken voor hun steun. Maar u zult er op deze plaats niet meer over lezen.

Zuma’s kabinet is ondertussen in brede kring positief ontvangen. Hier in Zuid-Afrika staat het inmiddels bekend als ‘Zuma’s Dream Team’. De door hem en het ANC aangezochte ministers zijn in meerderheid verstandige mensen die een bewezen staat van dienst hebben als het gaat om ‘delivery’. Investeerders geven het kabinet volgens Moody’s het voordeel van de twijfel. De wisseling van de wacht op Financiën (Trevor Manuel ingeruild voor Pravin Gordhan) heeft vooralsnog niet tot zorgen geleid.

Wel werd Zuma’s verkiezingsbelofte dat corruptie en nepotisme tot het verleden moeten behoren direct afgelopen week getest toen de kersverse minister van Transport Ndebele op een afscheidsfeestje van de provincie KwaZulu-Natal (waar hij premier was) van een groot aannemingsbedrijf waarmee hij samenwerkte een dure Mercedes, twee koeien en nog wat andere cadeaus accepteerde.

Peter Vermaas)

Zuma en Ndebele (Foto: Peter Vermaas)Zuma en Ndebele (Foto: Peter Vermaas)

Volgens Ndebele had president Zuma geen moeite met de giften - zolang Ndebele ze maar transparant aangaf - maar na alle commotie in de media en binnen het ANC besloot hij de geschenken te retourneren. De minister werd deze week gevierd als held. ‘Ndebele shows some S-Class’ kopte The Times.

Ondertussen is één prangende vraag die tijdens de campagnes speelde nog altijd onbeantwoord: wíe betaalde de tenminste 200 miljoen rand kostende campagne van het ANC? Verschillende media meenden voldoende bewijs te hebben dat opkomende landen als China, India en zelfs Angola geld bijgedragen zouden hebben, maar het bewijs is nog steeds niet geleverd. Eerdere ANC-campagnes werden onder andere mede betaald door Libië.

Tijdens zijn laatste persconferentie vóór de verkiezingen suggereerde Zuma dat hij geen idee had waar het geld vandaan kwam. “Ik houd me niet met dit soort dingen bezig”, zei hij volgens mijn aantekeningen van vorige maand. “Ik ben niet de penningmeester van het ANC.”

Dat citaat deed erg denken aan Zuma’s verdediging in de corruptiezaak waarin zijn financieel adviseur Schabir Shaik veroordeeld werd. Zuma had geen idee waar zijn geld vandaan kwam - hij had alles overgelaten aan Shaik. Maar ook Mathews Phosa, die wél penningmeester van het ANC is, heeft zich over de kwestie nog niet uitgelaten.

De discussie over partijfinanciering gaat dus door. Lees hier bijvoorbeeld een aardige bijdrage van politicoloog Judith February, die gepubliceerd is in de krant Business Day. Benieuwd of Zuma, die zich deze dagen presenteert als Mr Clean, de komende vijf jaar iets aan de onduidelijke regels voor de financiering van politieke partijen wil doen. Ik blijf het voor u volgen.