Decennia misbruik bij ordes kerk in Ierland

In Ierland is geschokt gereageerd op onthullingen over decennialang stelselmatig misbruik van duizenden kinderen op scholen en tehuizen die door katholieke ordes werden beheerd. Ook de staat schoot schromelijk tekort.

Dit concludeert een onafhankelijke commissie. Na een onderzoek van negen jaar, dat 70 miljoen euro heeft gekost, publiceerde ze woensdag haar eindrapport. Het beslaat de periode van 1914 tot nu, maar het accent ligt op de periode tussen de jaren 30 en 70. De commissie sprak met 1.700 slachtoffers die nog in leven waren.

Het misbruik liep uiteen van het geselen van kinderen tot verkrachting, van het veroorzaken van brandwonden tot het onder water houden. Zowel jongens als meisjes werden het slachtoffer van zulke praktijken. Volgens de commissie leefden de kinderen, onder wie veel wezen, „in een klimaat van vrees”.

Het dagblad The Irish Times noemde de praktijk in een commentaar ‘marteling’. De Ierse vicepremier Mary Coughlan sprak gisteren van „een van de donkerste hoofdstukken uit de Ierse geschiedenis”.

In sommige gevallen werden de kinderen voorgelogen dat hun ouders waren overleden. Een ander geval betrof een moeder, die begin jaren 60 tegen de zin van de kerk wilde scheiden van haar man. Prompt werden haar drie kinderen in een groot kindertehuis van de orde van de Christelijke Broeders geplaatst, waar een van haar zoons seksueel werd misbruikt.

De kerkelijke autoriteiten waren bij klachten in het algemeen veel coulanter met de daders dan met de slachtoffers, stelt de commissie vast. Ook de staat nam het zelden op voor de slachtoffers.

Tot woede van veel slachtoffers hadden de Christelijke Broeders vooraf voor de rechter weten te bedingen dat er geen namen in het rapport zouden worden genoemd. Daardoor wordt vervolging bemoeilijkt. Veel van de circa 800 daders zijn intussen overleden.