Ooit een geliefde club

De KNVB trekt de licentie van Fortuna Sittard per 30 juni in, werd gisteren bekend.

Een halve eeuw geleden speelden de beste voetballers van Nederland bij Fortuna ’54.

Een halve eeuw geleden trok een voetbalclub uit Geleen de meeste aandacht. De beste voetballers van Nederland speelden bij Fortuna ’54. Daar werd het meeste geld betaald, dus daar speelden Faas Wilkes, Frans de Munck, Cor van der Hart, Bram Appel, Jan Notermans, Henk Angenent en Bart Carlier. Het Mauritsstadion van Geleen zat vaak vol, met 25.000 toeschouwers. Vooral wanneer de sterren van Nederland aantraden in oefenwedstrijden tegen Real Madrid, Stade Reims, FC Köln, Botafogo, de beste teams van de wereld in die tijd. Fortuna ’54 was een club om van te houden.

Dat was toen, dat was in de jaren vijftig. Het Mauritsstadion is afgebroken. In het Fortunapark van Geleen herinnert nog een monument aan de glorieuze tijden van weleer. Fortuna was de eerste profclub van Nederland. In 1968 fuseerde de club uit Geleen met Sittardia. Het werd FSC en vervolgens Fortuna S. Er kwam een nieuw stadion, maar wat er er ook gebeurde: de schittering van het voetbal nam met de jaren af, om uiteindelijk te verdwijnen.

Hoe goed de spelers ook waren, Fortuna ’54 is nooit kampioen van Nederland geworden. Tweede werd de club in 1957 en in dat jaar won ze ook de beker. Maar daar tegenover stonden de memorabele ‘exhibitiewedstrijden’ op woensdagavond in het Mauritsstadion – nota bene bij kunstlicht – tegen de groten der aarde. En de lucratieve uitwedstrijden tegen dezelfde ploegen, bijvoorbeeld in het Bernabeustadion van Madrid voor 80.000 toeschouwers.

Fortuna was geliefd in Limburg en in het buitenland. Alleen in Holland werd met enige scepsis de ontwikkeling van het voetbal in Limburg gevolgd. Vooral de manier waarop de bouwondernemer Egidius Joosten (Vascomij) de club in de mijnstreek op poten zette, viel verkeerd bij de voetbalbestuurders in het westen waar de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond en de belangrijkste media zetelden. Voetbal op amateurbasis verdiende de voorkeur bij de KNVB, betalingen aan spelers werden verafschuwd. De voetbalbond zette zelfs detectives in om de praktijken van Joosten te volgen. Voetballers die zich hadden laten overhalen, werd gedreigd met een schorsing.

De eerste training van de eerste illegale profclub van Nederland werd op maandag 26 juli 1954 in het voor publiek gesloten Burgemeester Damenpark van Geleen gehouden. De eerste spelers ontvingen drieduizend gulden, exclusief winstpremies. Maar de sterren, de spelers die al als fullprof in het buitenland voetbalden, zouden vijftien- tot twintigduizend gulden vangen. Doelman Frans de Munck, de beste keeper van Nederland, kwam van FC Köln voor 400.000 gulden; Cor van der Hart, Nederlands beste verdediger in die tijd, kwam van Lille voor 280.000 gulden; linksbuiten Bart Carlier van Strassbourg, middenvoor Bram Appel van Lausanne Sports kwamen en uiteindelijk op latere leeftijd Faas Wilkes van Valencia.

De Munck en Van der Hart kregen een jaarsalaris van 20.000 gulden. Joosten betaalde het salaris uit eigen zak. Fortuna kon de verwachtingen nooit waarmaken. De talrijke wedstrijden in het buitenland leverden weliswaar geld op, maar veroorzaakten vermoeidheid bij de spelers om in de competitie te excelleren.

Spelers raakten op leeftijd. Degradatie dreigde. Het bedrijf van Joosten ging failliet. In 1968 speelde Fortuna ’54 zijn laatste wedstrijd in het betaald voetbal. Er volgde een fusie met Sittardia. Het Mauritsstadion was niet meer goed genoeg voor betaald voetbal. De fusieclub ging in De Baandert spelen, het onderkomen van Sittardia. Op de gemeentegrens van Sittard en Geleen werd vervolgens een nieuw stadion gebouwd. Zonder succes. Geen sfeer, geen prestaties, alleen nog emoties, alleen de herinneringen aan vroeger, aan de aangekochte Fortunasterren van weleer, aan Frans de Munck, Cor van der Hart en Bram Appel. En aan de Limburgse sterren van weleer, aan Jan Notermans en Willie Dullens.

Geleen was eens een bloeiende stad. Fortuna ’54 was de club van de mijnstreek, net als daarvoor Maurits. Nu rest slechts de herinnering aan het schitterende voetbal in het sfeervolle Mauritsstadion.

    • Guus van Holland