'Net als groei, houdt ook krimp eens op'

Air France-KLM gaat er voorlopig van uit de crisis te kunnen overleven zonder gedwongen ontslagen. Het personeel moet wel flexibel zijn. Zo doen piloten nu ook werk op de grond.

Peter Hartman. (Foto Bloomberg) Peter Hartman, chief executive officer for KLM Royal Dutch Airlines, speaks during a news conference in Paris, France, on Tuesday, May 19, 2009. Air France-KLM Group, Europe's biggest airline, reported its first annual loss since 1996 and will deepen job cuts and scrap its dividend as the global recession pushes the company toward another deficit this year. Photographer: Antoine Antoniol/Bloomberg News BLOOMBERG NEWS

De economische crisis kan nog wel twee jaar duren, maar Air France-KLM heeft draaiboeken van verschillende lengtes klaarliggen om de klappen op te vangen, zegt topman Peter Hartman van KLM. En het management levert salaris in, „overeenkomstig de cao”.

Wat is uw slechtste scenario voor de crisis?

„We hebben, gerekend vanaf de zomer van 2008, drie scenario’s doorberekend, van 18, 24 en 36 maanden. En die kunnen we ook allemaal aan. Het einde van de crisis is nog niet in zicht. De passagiersaantallen dalen nog steeds en ook de bezetting van de vrachtvliegtuigen loopt verder terug. Maar we moeten niet in paniek raken. Net zoals de groei een keer ophoudt, houdt ook de krimp weer een keer op. We hebben nog voldoende boekingen voor komende zomer. De crisis heeft ook nog voordelen: er vindt nu meer onderhoud plaats aan vliegtuigen. De operationele winst van onze divisie E&M (engineering & maintenance), waar ook toestellen van andere maatschappijen worden onderhouden, steeg vorig jaar met 51 procent.”

Komen er gedwongen ontslagen als herstel op zich laat wachten?

„Wij zagen de crisis vroeg aankomen en stelden in april 2008 al een personeelsstop in. KLM is een bedrijf met 37.000 mensen, die gewend zijn aan flexibiliteit. Zo zijn er nu piloten die niet alleen meer vliegen, maar ook grondfuncties moeten vervullen. We zijn er tot nu toe in geslaagd gedwongen ontslagen te voorkomen. Inkrimping gaat via natuurlijk verloop en we nemen geen nieuw personeel aan. Dit jaar blijft dat zo en ik hoop in de jaren daarna ook.”

Wie er ook de schuld heeft, Air France-KLM heeft niet goed gepresteerd. Heeft dat gevolgen voor de beloning van het management?

„Zeker. Wij kennen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de banken, geen bonussysteem. De 2.000 hoogste managers krijgen gedeeltelijk een variabele beloning en die gaat dit jaar inderdaad naar beneden, overeenkomstig de cao, omdat het bedrijf het niet zo goed heeft gedaan. Op 2 juli is onze aandeelhoudersvergadering en dan zal dat duidelijk worden.”

Sommige sectoren in de economie ontvangen staatssteun om de klappen op te vangen. Zou de luchtvaart dat ook moeten krijgen?

„Nee, het komt wel weer goed met onze bedrijfstak, zolang we in een open markt met elkaar kunnen concurreren. Het gevaar van protectionisme ligt wel op de loer. Sommige regeringen willen hun eigen bedrijven beschermen, kijkmaar naar de auto-industrie. Die kant moeten we niet op.”

U heeft vandaag een joint venture met Delta Air Lines bekendgemaakt. Betekent dat minder concurrentie en hogere ticketprijzen?

„Welnee, dat is een wijdverbreide misvatting. Door de synergievoordelen kunnen de tickets juist goedkoper worden. Maar we hebben nu natuurlijk eerst te maken met de gevolgen van de crisis.”

Bent u bang dat de Mexicaanse griep de luchtvaart verder zal verzwakken?

„We hebben elke dag crisisberaad over de griep. De autoriteiten hebben geleerd van de SARS-epidemie in 2003 en snel gereageerd. De gevolgen zijn daardoor voor ons tot nu toe meegevallen.”