'Ik geef geen blanco cheques af'

ABN Amro legt zich neer bij de eis van de Europese Commissie dochter HBU te verkopen. Maar Zalm eist daar wel bewegingsruimte van Brussel voor terug. „We willen vaart maken.”

Zalm: "Er zijn twee banken met twee sociale plannen. Het is logisch dat we voor de nieuwe bank één nieuw plan bedenken." (Foto Hollandse Hoogte) Nederland, Amsterdam, 27-03-2009 - Gerrit Zalm (R) CEO of Dutch ABN AMRO bank and David Cole CEO during a presentation of the Year Results 2008. ABN Amro Nederland booked net profit of euro 471m. Operating profit reached euro 306m, compared with €882m in 2007. The global private clients division, also owned by the Dutch state, saw operating profit fall from nearly euro 300m in 2007 to euro165m. PHOTO: Gerard Til / Hollandse Hoogte Til, Gerard;Hollandse Hoogte

Na maanden actieve lobby in Brussel, heeft ABN Amro-topman Gerrit Zalm de witte vlag gehesen.

Afgelopen vrijdag is hij akkoord gegaan met de door de Europese Commissie opgelegde eis dat zijn bank ABN Amro-dochter HBU en een tiental regiokantoren verkoopt. Alleen onder die voorwaarde, de zogeheten ‘EC-remedie’, stemt Brussel in met de voorgenomen integratie tussen ABN Amro en Fortis Bank Nederland. De markt voor mkb-bankieren in Nederland zou anders te weinig concurrerend zijn.

Nu de lucht met Brussel geklaard is, wil Zalm „zo snel mogelijk” door met het samenvoegen van de twee banken in overheidshanden. Om die haast te illustreren presenteerde hij gisteren zijn nieuwe strategische plan voor de gecombineerde bank.

De weg naar de „beste bank van Nederland”, zoals Zalm zijn ambitie formuleert, is nog lang en hobbelig. Eerst moet het oude ABN Amro nog verdeeld worden met de twee andere nieuwe eigenaren, RBS en Santander. Daarnaast zal ABN Amro Nederland zijn kapitaalspositie in orde moeten krijgen. „We hebben extra kapitaal nodig.”

U was geen voorstander van de verkoop van HBU. Waarom hebt u besloten er toch mee in te stemmen?

„We merkten dat een alternatief plan niet lukte. Door al het gedoe rond Fortis Holding en BNP Paribas, bleek het niet haalbaar om een deel van Fortis Nederland terug te verkopen, wat mijn voorkeur had. Afgelopen vrijdag heb ik in Brussel de vredespijp gerookt. We zullen de remedie zo snel mogelijk uitvoeren. Maar ik heb daar ook wat voor teruggevraagd.”

Wat was dat?

„Ik heb duidelijk gemaakt dat we vaart willen maken met de ontvlechting van het oude ABN Amro en de integratie met Fortis Bank Nederland. Daartoe wil ik de organisatie vast inrichten. De medewerkers moeten weten waar ze aan toe zijn. We hebben ruim veertig managers aangewezen om het transitieteam te helpen bij het voorbereiden van de nieuwe bank. Dat kunnen wij niet alleen. Brussel vond dit aanvankelijk voorbarig, zo lang de verkoop van HBU niet rond is. Ik heb nu de ruimte gekregen mijn strategische houtskoolschets en de voorgenomen benoemingen onder voorbehoud bekend te maken.”

Die verkoop van HBU is toch praktisch rond? Deutsche Bank staat al een jaar klaar als koper.

„Deutsche Bank houdt vast aan het contract dat ze vorig jaar met Fortis heeft getekend. Ik vind dat niet terecht. Deutsche zou een nieuw bod moeten uitbrengen. De situatie is inmiddels zo veranderd. Ik ga daar verder niet over. Het ligt nu in handen van Credit Suisse, die door Brussel als bemiddelaar is aangewezen. Ook speelt er nog een kapitaalprobleem. Deutsche Bank had met Fortis afgesproken dat de verkoper een garantie zou verstrekken op de kredietportefeuille van HBU. Als ze daaraan vast houdt, moeten wij dat doen. Daar moeten we dan kapitaal voor aanhouden, en dat hebben we niet. Daarvoor zullen we moeten aankloppen bij onze aandeelhouder, de Nederlandse staat. Als Deutsche bereid is het risico op de kredieten van HBU zelf te dragen, zal de verkoopprijs weer dalen. Hoe dan ook zal de verkoop impact hebben op onze kapitaalpositie.”

Hoe is het daar verder mee gesteld?

„Er spelen nog wat kwesties waar de kapitalisering een probleem is. Het gaat om grote bedragen. Ik spreek met het ministerie van Financiën, De Nederlandsche Bank en Brussel over een breder kapitaalsplan. Dat is nodig met het oog op ons zelfstandig voortbestaan.”

Uw plan van gisteren gaf een schok in werknemerskringen. U sluit gedwongen ontslagen dus niet langer uit?

„Ik verwacht van vakorganisaties geen applaus op reorganisatieplannen. Maar we zullen de kosten nu eenmaal moeten verlagen. En er is veel overlap in banen bij ABN Amro en Fortis. Ik ga hier geen blanco cheques afgeven. Over de definitie van ‘gedwongen ontslag’ kun je twisten. Iemand die in ons herplaatsingsprogramma komt en na een paar maanden toch geen geschikte functie vindt en dan een ruime ontslagvergoeding krijgt, is dat gedwongen?”

De bonden vrezen dat u de bestaande sociale regeling gaat versoberen.

„Er zijn nu twee banken met twee sociale plannen. Het is logisch dat we voor de nieuwe bank één nieuw plan bedenken. De vakorganisaties praten hierover mee. Het hoofdthema daarvan zal zijn: werk, werk, werk. Net als destijds in het Paarse kabinet.”

Is er onenigheid tussen ABN Amro Nederland en RBS over de verdeling van zakelijke klanten?

„De scheidslijn tussen grote klanten van ABN Amro die naar RBS zijn gegaan, en kleinere die bij ons zitten is volstrekt duidelijk – al weet ik even niet de precieze grens. We hebben even met RBS gesproken over een mogelijke nieuwe verdeling, maar daar kwamen we niet uit. Nu gaan we op de oude voet verder. Overigens zijn er veel Nederlandse klanten die liever bij ons zitten. Uit Oranjegevoel en omdat ze het internationale netwerk van RBS niet nodig zeggen te hebben. Wij mogen niet actief klanten van RBS werven, maar ze als ze zichzelf melden, mag het wel.”

    • Philip de Witt Wijnen