Beleggers pikken bonus Shell niet

Olieconcern Shell krijgt zijn beloningenbeleid niet langs zijn aandeelhouders. Grote beleggers verzetten zich steeds vaker openlijk tegen hoge bonussen.

Een blonde man in pak loopt naar de microfoon en stelt zich voor als Spanjer uit Amsterdam. Hij is uit ergernis naar de aandeelhoudersvergadering van Shell gekomen, in het Circustheater in Scheveningen. Waarom hebben de bestuurders over 2008 miljoenenbonussen gekregen, terwijl de resultaten tegenvielen? En de beurskoers van Shell is ingezakt. „Dus hebben ze recht op niks, nada, noppes”, zegt hij.

Spanjer, een bekend gezicht op aandeelhoudersvergaderingen, verwoordde het sentiment van de meeste aandeelhouders van Shell. Het beloningsbeleid werd gisteren met bijna 60 procent van de stemmen verworpen. Het is voor het eerst dat Shell dit overkomt. En het is zeker niet het enige bedrijf waarbij dat nu gebeurt. De aandeelhouders van Royal Bank of Scotland verwierpen het beloningsbeleid dit jaar ook. Bij elektronicabedrijf Philips gebeurde het vorig jaar al.

Het zijn niet meer alleen kleine beleggers als Spanjer die ageren tegen hoge beloningen van bestuurders. Grote institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen zijn gevoelig geworden voor maatschappelijke sentimenten. De meeste grote aandeelhouders volgden gisteren bij Shell het oordeel van het invloedrijke Londense bureau RiskMetrics, dat stemadviezen geeft aan institutionele beleggers.

De revolte bij Shell staat niet op zich. De woede onder aandeelhouders over onterecht toegekende bonussen groeit. „Sinds de economische crisis waait er een andere wind”, zegt Erik Breen, hoofd verantwoord beleggen bij Robeco. „Er vallen onder werknemers nu massaontslagen, lonen worden bevroren. Dan is het ongehoord dat bestuurders vele miljoenen aan bonussen en salarisverhoging krijgen. Zeker niet als hun prestaties tegenvallen, zoals bij Shell.”

Dit voorjaar haalden Nederlandse bedrijven als DSM, Heineken en Randstad het beloningsbeleid van de agenda af, nadat hun voorstellen al forse kritiek hadden gekregen van aandeelhouders en vakbonden.

Vervolg Shell: pagina 15

Shell-top mag bonus houden

Zij komen nu met nieuwe voorstellen. Bij KPN stemde, na een negatief advies van RiskMetrics over het nieuw beloningsprogramma, een opvallend grote minderheid uit protest tegen goedkeuring van het beleid van de commissarissen.

RiskMetrics had begin deze maand berekend dat Shell zijn doelstellingen niet had gehaald. Het bedrijf vergelijkt zichzelf met vier andere grote olieconcerns – ExxonMobil, Chevron, Total en BP. Het zou pas extra bonussen uitkeren als het als derde zou scoren qua opbrengst voor aandeelhouders. Maar Shell werd vierde. Nipt weliswaar, maar toch vierde.

Desondanks besloot de raad van commissarissen, die over beloningen beslist, extra bonussen toe te kennen. Zo kwam het salaris van Van der Veer uit op 10,3 miljoen euro, een stijging van 59 procent vergeleken met het jaar daarvoor.

Omdat het oordeel van de aandeelhouders slechts adviserend is, hoeven Van der Veer en de andere Shell-bestuurders hun bonus niet terug te storten. Saillant detail voor Van der Veer is dat hij volgende maand stopt als bestuursvoorzitter en daarna als commissaris bij Shell verder gaat, onder meer in de commissie die zich met maatschappelijk verantwoord ondernemen bezig houdt.

President-commissaris Jorma Ollila probeerde gisteren begrip te kweken voor de extra beloning voor de Shell-top. Van de maximaal toe te kennen bonussen, was over de afgelopen drie jaar slechts 14 procent uitgekeerd. Volgens hem heel bescheiden. De voorzitter van de remuneratiecommissie, sir Peter Job, legde uit dat het wat beperkt was om alleen naar de opbrengst voor aandeelhouders te kijken. Als je scoorde op financiële criteria als omzetgroei en groei van de kasstroom dan kwam Shell in dat lijstje van vijf wel op de derde plaats. En waren de bonussen dus terecht. Bovendien waren de aandeelhouders er in 2005 mee akkoord gegaan dat de remuneratiecommissie bonussen mocht toekennen als ze dacht dat de prestaties van het bedrijf beter dan was af te leiden van de opbrengst voor aandeelhouders. Shell zei gisteren extra criteria te gaan opnemen in het beloningssysteem.

Met name grote beleggers durven nu vaker tegen het beloningsbeleid van bedrijven te stemmen, zegt Errol Keyner van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). „Grote beleggers zijn zich meer bewust van hun rol als maatschappelijk verantwoorde aandeelhouders”, zegt hij.

Ook Breen erkent dat beleggers meer gewicht gaan toekennen aan factoren als duurzaamheid, de omgang met werknemers en mensenrechten.

    • Marcel aan de Brugh