Wie bepaalt of een film geschikt is voor 12+?

Nadine, de tienjarige dochter van Arjen Hoen uit Oosterwolde, wil weten hoe de kijkwijzerleeftijd wordt bepaald. „Zetten ze een driejarige voor de tv en kijken ze of hij dat eng vindt?”

Wim Bekkers moet lachen om het idee. Hij is directeur van het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM), het instituut dat de Kijkwijzer opstelt. Bekkers: „Nee, zo gaat dat niet. Wij werken met een vragenlijst. Die is opgesteld door een team van communicatiewetenschappers en bevat gedetailleerde vragen op het gebied van seks, geweld, grof taalgebruik, alcohol- en drugsmisbruik en discriminatie.”

Dat zijn de onderwerpen die aan de orde komen als een film of programma wordt geclassificeerd en waarvoor een icoontje bestaat. De lijst is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van zulke scènes op kinderen.

Maar wie vullen de vragenlijst in? Bekkers: „Het NICAM heeft ongeveer tweehonderd codeurs opgeleid om de vragenlijst in te vullen en zo tot een classificatie te komen. Elke omroep of filmdistributeur heeft een codeur in dienst om de eigen programma’s of films van een leeftijdsadvies te voorzien.”

Krijn Helmer is zo’n codeur, in dienst van SBS Broadcasting. Eigenlijk is hij manager filmaankoop, maar eenmaal per week bekijkt hij een nieuw aangekochte film of programma met koptelefoon op. Helmer: „Tijdens het kijken maak ik aantekeningen. Wanneer iemand wordt neergeschoten, schrijf ik dat op. Wanneer een wond te zien is, schrijf ik dat op. Daarmee vul ik de lijst in en daar rolt automatisch een classificatie uit.” Helmer is al zeven jaar codeur en heeft meer dan 984 producties van een leeftijdsadvies voorzien.

Is dat trouwens niet dubieus, een omroep die zijn eigen programma controleert? Bekkers: „Het klopt dat de verantwoordelijkheid in hoge mate bij de aanbieders zelf ligt, maar het werkt wel.” Kijkers kunnen namelijk een klacht indienen waarna een boete kan volgen. En het NICAM voert regelmatig steekproeven uit.

hanina Ajarai

    • Hanina Ajarai