Rajapaksa's triomf

President Rajapaksa van Sri Lanka komt het genot van de triomfator toe. De Tamil Tijgers (LTTE) zijn verslagen. Hopelijk weet Rajapaksa nu ook de grandeur van de staatsman op te brengen: door te waarborgen dat de rechten van de Tamilminderheid op het Aziatische eiland niet of niet verder in het gedrang komen. Door er zoveel mogelijk voor te zorgen dat de Sinhalese meerderheid de Tamils niet blameren voor wat de Tijgers aan terreur op hun geweten hebben.

Dat de burgeroorlog op dit fraaie eiland in de Indische Oceaan, het vroegere Ceylon, ten einde is, mag worden geconcludeerd uit mededelingen van de Tamil Tijgers zelf. Zij laten hun wapens zwijgen, hebben ze gezegd. Hun leider, Prabhakaran, is doodgeschoten. De president heeft de overwinning van het reguliere leger bevestigd.

Met deze berichten moet de buitenwacht het doen, want journalisten en andere waarnemers worden niet toegelaten in het noordoostelijk deel van Sri Lanka, het strijdgebied.

Waar de oorlog de afgelopen 26 jaar volgens schattingen al meer dan 70.000 doden heeft gekost, is er nu nog altijd onzekerheid over het lot van tienduizenden burgers. Het beste waartoe de overgave van de LTTE nu kan leiden, is dat het conflictgebied wordt opengesteld voor hulpverleners en dat de bevolking die er min of meer werd gegijzeld, de vrijheid krijgt om te gaan en staan waar zij wil.

De Tamil Tijgers hebben jarenlang een terroristische organisatie gevormd, die voor het noorden en oosten van Sri Lanka autonomie claimden en die voor een deel de facto ook tijdelijk hebben gerealiseerd. Naast het toepassen van bruut geweld grepen zij naar middelen als het rekruteren van kindsoldaten. Internationale organisaties hebben overigens ook het regeringsleger beschuldigd van schendingen van mensenrechten en humanitair recht. Het gevaar van revanchisme op Sri Lanka is groot.

De buitenwereld heeft nooit greep gekregen op de situatie op het eiland, dat eeuwenlang koloniale overheersing (Portugezen, Nederlanders, Britten) kende voor het in 1948 onafhankelijk werd. Ook buurland India, waar veel Tamils wonen, slaagde er nooit in de orde op Sri Lanka te herstellen.

In de loop van de jaren hebben de Tamils hun positie zien verslechteren. Hoewel ze niet meer dan zo’n 9 procent van de bevolking vormen, genoten zij ten tijde van de Britse overheersing een bevoorrechte positie. Nadien hebben ze niet alleen hun privileges moeten inleveren, maar werd het hun ook moeilijk gemaakt tot overheidsfuncties door te dringen of onderwijs in de eigen taal te genieten.

Mocht de Tijgers nu de genadeklap zijn toegebracht, dan is daarmee de religieuze en etnische verdeeldheid niet verdwenen. Enige autonomie op een deel van het eiland voor de Tamils zou kunnen helpen.

Maar de grootste opgave zal zijn om in vreedzame coëxistentie verschillen te accepteren. Alleen dan zal Sri Lanka rust kennen en zijn economische potentieel, zoals de export van thee, koffie en rubber, en vooral het toerisme, ten volle kunnen exploiteren.