Middagtraining? Even vrij vragen

De ontknoping van de Eredivisie Vrouwen is ongemeen spannend.

Hoewel het Nederlandse vrouwenvoetbal er goed voorstaat, staan de speelsters zelden in de schijnwerpers.

Louis van Gaal, AZ-coach bij de mannen, geeft een training aan het vrouwenteam van de club. (Foto ProShots)
Seizoen 2008 - 2009 17-03-09 de AZ Vrouwen trainen onder leiding van Louis van Gaal
AZ Media / Ed van de Pol

Sylvia Smit moet besmuikt lachten bij de vraag. „Of ik weleens herkend word op straat? Nee. Mijn status als topscorer is bij lange na niet vergelijkbaar met die van AZ-spits Mounir El Hamdaoui [topscorer in de eredivisie]. Ik leid een vrij anoniem bestaan. Alleen de echte liefhebbers van vrouwenvoetbal weten wie ik ben.”

Ruim een week voor de ontknoping van de Eredivisie Vrouwen is het opvallend stil rond de nieuwe voetbalcompetitie. Hoewel RTL 8 en Eredivisie Live een paar keer per week samenvattingen uitzenden en met name de stadionwedstrijden veel bezoekers trekken, staan de speelsters zelden in de schijnwerpers en wordt nog altijd lacherig gedaan over hun prestaties. „Ik hoor vaak dat vrouwenvoetbal traag en sloom is”, verzucht Heerenveen-spits Smit. „Mensen blijven onze prestaties afzetten tegen die van de mannen. Begrijpelijk misschien, maar niet realistisch.”

En dat terwijl het Nederlandse vrouwenvoetbal er beter voorstaat dan ooit. Want wie had verwacht dat het elftal van bondscoach Vera Pauw zich met voetbalgrootheden als Duitsland, Zweden en Italië zou plaatsen voor het Europees kampioenschap van dit najaar in Finland. „Voetbaltechnisch gezien een fantastisch resultaat”, vindt Priscilla Janssens, manager van de twee jaar oude competitie. „En hét bewijs dat de speelsters beter zijn geworden, meer conditie hebben en weerbaarder zijn. Ze raken langzaam gewend aan de ambiance van een stadion, de camera’s en de druk die daarbij komt kijken. Dat gaat ons hopelijk allemaal helpen bij het EK.”

Een rondgang langs coaches van de zeven eredivisieclubs levert gemengde geluiden op. Ja, zeggen de meesten, er is technisch, tactisch en conditioneel veel vooruitgang geboekt de afgelopen twee jaar. Maar aan de andere kant wordt het voor de speelsters steeds moeilijker hun werk of studie te combineren met het strakke trainingsregime dat bij topvoetbal komt kijken – zeker voor degenen die voor het nationale elftal uitkomen. „Met name de oudere speelsters ervaren het als een probleem dat zij niet door de clubs betaald worden”, zegt Sarina Wiegman, coach van ADO. „Niet alle werkgevers stemmen ermee in dat voetbalsters halverwege de middag naar een training vertrekken. Het combineren van voetbal met een betaalde baan is een knelpunt aan het worden.”

Ook de coach van FC Utrecht merkt dat haar speelsters kritischer naar hun eigen toekomst kijken. „Als je twee jaar bij een profclub speelt, maar nog altijd geen basisplaats hebt, ga je automatisch naar de mogelijkheden voor een maatschappelijke carrière kijken”, denkt Maria van Kortenhof. „Zeker als je in de leeftijdscategorie zit dat je een huis wilt kopen. Ik zie de eerste tekenen van een natuurlijk selectiesysteem: alleen de toppers blijven over.”

Afgaand op de financiële situatie van de eredivisie – die het moeilijk heeft sinds hoofdsponsor Plus het contract met Eredivisie CV beëindigde – is er weinig reden voor optimisme. Maar achter de schermen worden verwoede pogingen gedaan het topvrouwenvoetbal (competitie, nationaal elftal en breedtesport) als geheel in de markt te zetten en daarvoor nieuwe partners te vinden. „Wij hebben alle clubs verzocht een deel van hun sponsorrechten in te brengen”, zegt Henk Kesler, die als directeur betaald voetbal zitting heeft in het bestuur van de Stichting Eredivisie Vrouwen. „Als het plan slaagt – en dat zou revolutionair zijn – ziet de toekomst van het vrouwenvoetbal er rooskleurig uit.” Kesler benadrukt dat de ambitie onverminderd groot is. „Niet voor niets willen wij het EK van 2013 naar Nederland halen.”

Een van de vereisten voor het aantrekken van sponsors is dat topclubs als Ajax, Feyenoord en PSV zich bij de nieuwe eredivisie aansluiten – zeker nu het noodlijdende Roda JC heeft besloten komend seizoen niet terug te keren in de eredivisie. Maar het gevaar van uitbreiding is dat het niveau omlaag gaat en dat jonge talenten uit de hoofdklasse te veel belast worden. Manager van de eredivisie Janssens: „Wij willen op termijn graag uitgroeien tot een competitie van tien tot twaalf clubs. Maar welke termijn dat precies i,s zullen we pas komend seizoen met alle betrokken partijen beslissen.”

Ondanks alle obstakels zijn er voldoende lichtpuntjes. Zo haalde de trainingssessie van Louis van Gaal met het vrouwenelftal van AZ, twee maanden geleden, vrijwel alle sportrubrieken. En werd de aanvoerster van Willem II, Femke Maes, vorig jaar uitgenodigd om mee te trainen met het eerste elftal van de mannen. „Laatst werd ik tijdens de training bijgestaan door onze technisch directeur Andries Jonker”, vertelt Edwin Petersen, coach van het vrouwenelftal van Willem II. „In de race voor de landstitel wilde hij de meiden graag nog wat adviezen meegeven. Dat geeft aan hoezeer het vrouwenvoetbal leeft binnen de club.”

Anders dan haar mannelijke evenknie El Hamdaoui kan topscorer Sylvia Smit niet worden betrapt op torenhoge ambities. Op de vraag bij welke buitenlandse club zij zich tijdens het EK in de kijker hoopt te spelen, reageert de spits van Heerenveen opvallend bescheiden. „Ik kijk niet naar het buitenland. Voor anderen is het misschien een droom, maar ik betwijfel of ik dat zou kunnen.”

    • Danielle Pinedo