Maak je eigen compost 1 2 3 4 5 6 7

Op een braakliggend terrein in Amsterdam geeft Anne les in compost maken.

Zelf je groenafval verwerken scheelt een hoop vuilnis en levert mest op voor je plantjes.

Om een wormencompostbak te maken heb je drie plastic bakken nodig die in elkaar schuiven (1). In de onderste bak wordt het vocht opgevangen. In de bodem van de andere twee bakken boor je gaatjes, net als in het deksel (2). Zorg dat er in de onderste bak ruimte is voor het vocht (3). In de middelste bak strooi je een laag kartonsnippers, een laag groenteafval en weer een laag snippers (4). Dan maak je het nat (5). Na twee weken doe je de wormen erbij (6). Als de bak vol is, zet je de derde erbovenop. © Jorgen Krielen / Amsterdam, 10-05-2009 / Zelf compost maken: Op deze Transition Thee gaan we zelf een wormencompost bouwen, en laten we zien hoe je met niet meer dan een melkpak je groenteafval kan composteren Krielen, Jorgen

Buurtbewoners noemen hem bij zijn echte naam, maar voor journalisten heet hij Joop. Joop woont met nog drie mensen op een stukje braakliggend terrein in de Amsterdamse stadswijk De Pijp, vrijstaat SWOMP gedoopt. Dat Joop twee namen heeft, is het enige wat verraadt dat het terreintje gekraakt is.

Het stuk grond in de Rustenburgerstraat waar op nummer 438/440 drie jaar geleden een schooltje stond, doet nog het meest denken aan een gemeenschappelijke volkstuin. Overal staan groente en kruiden, doorkruist met netjes afgezette paadjes. Iedereen uit de buurt die er meehelpt, mag oogsten. Naast een van oude raamkozijnen gemaakte kas, ligt onder een groot wit zeil een enorme composthoop.

Op een open plek, voor de provisorisch met afvalhout en strobalen uitgebouwde caravan waar Joop en zijn twee huisgenoten wonen, zit een aantal buurtbewoners op stoelen of in kleermakerszit in het stro. In het midden van de kring zit Anne. Anne, die eigenlijk geen Anne heet, laat op deze zonnige zondag twee manieren zien hoe je groenteafval kunt composteren als je geen of een hele kleine tuin hebt.

Voor mensen met relatief weinig groenteafval is er de melkpakmethode. Je verzamelt biologisch afbreekbaak afval in een open geknipt melkpak en doet er af en toe een beetje aarde bij. Anne gebruikt daarvoor potgrond, „maar je kunt ook aarde uit het park halen”, zegt Joop. Als het pak vol is, maak je het dicht en leg je het op de vensterbank of op het balkon. Na zes weken (wel om de paar dagen even schudden) is het afval omgevormd tot zwarte aarde die je kunt gebruiken voor je kamerplanten.

Voor mensen die avontuurlijker zijn aangelegd, of gewoon meer groenteafval produceren, is er de wormencompostbak. Daarmee kun je je eigen Pokon produceren. En nee, wormen zijn niet vies. De wormen zorgen er juist voor dat de compostering geurloos verloopt. Ze breken de celwand af, waardoor het water en de voedingsstoffen die in de cellen zitten eruit lopen.

Het opgevangen vocht is zeer geconcentreerde vloeibare mest. Verdund met water worden kamerplantjes en balkongroente er blij van. Wat in de compostbak achterblijft, is zwarte aarde die je kunt gebruiken als potgrond.

Over de wormen worden de meeste vragen gesteld. Anne haalt ze met haar blote handen uit de composthoop van SWOMP, maar wat als je niemand kent met een composthoop? „Dan kun je ze bij de sportviswinkel kopen of zelfs via internet bestellen”, zegt Anne. „Je moet rode compostwormen hebben of tijgerwormen.” Andere regenwormen houden niet van de grondstructuur in een compostbak.

Na afloop van de workshop wordt er nog even thee gedronken. Joop vertelt waarom hij op SWOMP is gaan wonen. „Ik ben al heel lang actief als actievoerder bij Groenfront. Nu wil ik naast protesteren tegen hoe het niet moet, ook laten zien hoe het wel moet.” Bovendien is het een experiment. „Als straks de olie op is, móéten we wel anders gaan leven. Wij hebben dan al uitgezocht hoe.”

Amsterdam wordt dan een Transition Town, een stad die zijn eigen energie en voedsel produceert. En afval verwerkt, groenteafval tot compost bijvoorbeeld, zodat het niet in een vrachtwagen hoeft te worden afgevoerd. Joop wil ook groente verbouwen in het park en loofbomen vervangen door fruit- en notenbomen. Uitgangspunt daarbij is dat het initiatief van de bewoners zelf komt. „We gaan niet afwachten tot de gemeenteraad erover vergaderd heeft.”

Je kunt elke zondag mee tuinieren. Om de twee weken is er ook een workshop. Meer info: swomp.wordpress.com.

Geen tuin en toch groente verbouwen? Op het Transitiefestival leer je hoe. Zaterdag 23 mei in De Badcuyp (Eerste Sweelinckstraat 10) in Amsterdam. Zie: depijp.transitiontowns.nl.