Balkenende komt op voor markt en mens

Minister-president Balkenende houdt vanmiddag een pleidooi voor de menselijke markt. Op de Opiniepagina van NRC Handelsblad schrijft hij dat de huidige economische problemen niet het gevolg zijn van een systeemcrisis:

,,In de kern is dat volgens mij het probleem: niet marktfalen, maar menselijk falen. Vandaar mijn appèl om verantwoordelijke burgers weer en meer centraal te stellen: in de burgersamenleving, de publieke sector en de markt. Het Rijndeltamodel biedt ruimte voor die vernieuwing, ook in Europees verband.”

Balkenende lijkt in zijn artikel een aantal politieke piketpaaltjes te willen slaan:

1. Actualisering van het CDA-denken. De crisis biedt hem de kans het centrale CDA-idee van het ‘maatschappelijk middenveld’ nieuw leven in te blazen. Hij roept het Jaarverslag 2008 van de vice-president van de Raad van State, Tjeenk Willink, te hulp om te schrijven dat markt en overheid alleen het niet redden.

2. Het CDA ziet kansen weer het toevluchtsoord voor de verontruste niet-PVV-burger te worden. De VVD staat op een historisch laag punt in de enquêtes en draagt ook ideologisch weinig gevulde zandzakken aan om de dijk te dichten.

3. Dat stelt het CDA in staat een solide, brede centrum-rechtse beweging neer te zetten. Zoals de Conservatieven in Groot-Brittannië als zij straks Labour aflossen. Wie VVD wil stemmen kan beter CDA stemmen, is de nooit uitgesproken redenering.

In dat verband geen wonder dat de minister-president vanmiddag niet thuis gaf op het verzoek van SP-fractievoorzitter Agnes Kant die hem vroeg de verkoop van Essent aan RWE alsnog te blokkeren. De markt boezemt het CDA geen vrees in. Ook als hij niet open werkt, zoals op Europees energiegebied. Alles beter dan een machtige overheid.

Het is niet goed langdurig in zwart-wit termen te denken. Maar met mate toegepast helpt het soms te begrijpen wat mensen en partijen motiveert.

    • Marc Chavannes