Religieus toerisme

L’Osservatore Romano, de krant van Vaticaanstad, oordeelde opvallend mild over de film Angels and Demons. ‘Onschuldig vermaak’, vol feitelijke fouten, dat wel, en ‘zonder culturele waarde’, maar ‘dynamisch geregisseerd’, kortom goed gemaakt. Regisseur Ron Howard mocht niet filmen in het Vaticaan, maar de computersimulaties en studioreconstructies van de pauselijke vertrekken, de Sint Pieter en de Sixtijnse Kapel vond de recensent ‘schitterend’. Hoofdredacteur Gian Maria Vian zei het zo: „Deze film is geen gevaar voor de kerk. Hij bevestigt alleen de eeuwenoude fascinatie voor ons geloof en onze symbolen. ”

Het Vaticaan begint het te begrijpen. Vlammende veroordelingen, zoals van Howards vorige film The Da Vinci Code, trekken alleen extra miljoenen naar de bioscopen. En Vian heeft het goed gezien: deze rolprent trekt vooral drommen naar Rome. Groepjes toeristen volgen langs straten en pleinen het ‘pad der verlichting’, in het voetspoor van Robert Langdon en Vittoria Vetra. En in de kerken langs de route zijn de collectebussen vol.

Wat Howards film doet voor Rome en de kerk, deed het recente pausbezoek voor Israël. Het heeft de Israëlische economie naar schatting 50 tot 60 miljoen dollar opgeleverd. Alle 6.700 hotelkamers in Jeruzalem waren volgeboekt in de week van het bezoek en de vraag naar logies in hotels rond de Dode Zee, in Tiberias en Tel Aviv was navenant.

Religieus toerisme is een snel groeiende bedrijfstak; er gaat 20 miljard dollar per jaar in om. Jaarlijks gaan 330 miljoen mensen op reis om religieuze plaatsen te bezoeken. Vroeger trokken ze vooral naar Jeruzalem of Mekka, nu variëren de bestemmingen van Rome tot de ondergrondse kerken van Ethiopië; van Varanasi, de heilige stad aan de Ganges, tot Dharamsala, het ballingsoord van de dalai lama.

De mentaliteit van de religieuze reiziger is veranderd. Kevin Wright, voorzitter van de World Religious Travel Association: „Tien jaar geleden werd religieus toerisme nog ingegeven door een behoefte aan boetedoening en koos de bedevaartganger voor eenvoud. Nu willen veel pelgrims comfort en eersteklas hotels, van het Koning David in Jeruzalem tot het Oberoi in Mumbai.”

De bedevaart is meer dan ooit big business.

Dirk Vlasblom