Gas uit Irak via Turkije naar Europa

Twee Europese energiebedrijven gaan miljarden investeren in gasprojecten in het noorden van Irak. Een deel van het aardgas willen ze via Turkije naar Europa vervoeren, om zo de groeiende afhankelijkheid van Rusland te temperen.

Dat hebben het Oostenrijkse OMV en het Hongaarse MOL gisteren bekendgemaakt. Het plan is om het Iraakse gas via de nog aan te leggen, politiek gevoelige Nabucco-pijpleiding naar Europa te transporteren. OMV en MOL maken beide deel uit van het consortium dat de Nabucco-pijpleiding gaat bouwen. Ook het Duitse RWE, dat Essent wil overnemen, maakt er deel van uit.

De Nabucco-pijpleiding moet aardgas vanuit het Kaspische Zee-gebied en het Midden-Oosten via Turkije naar Europa gaan transporteren, maar tot op heden hebben zich weinig landen aangediend die gas willen leveren. De bouw van de pijpleiding wordt gesteund door de Europese Unie en de Verenigde Staten. Het Nabucco-project concurreert direct met de bouw van South Stream, een Russisch project dat gas via de Zwarte Zee en Bulgarije naar Europa wil brengen. De initiatiefnemers van zowel Nabucco als van South Stream zeggen rond 2015 gas te kunnen gaan leveren.

OMV en MOL hebben allebei een belang van 10 procent genomen in het bedrijf Pearl Petroleum, dat gasvelden ontgint in het Koerdische deel van Irak. Pearl Petroleum is een gezamenlijke onderneming van twee bedrijven uit de Verenigde Arabische Emiraten, Crescent Petroleum en Dana Gas.

Op het moment ontwikkelt Pearl Petroleum twee gasvelden, Kor mor en Chemchemal. De verwachting is dat de twee velden in 2014 circa 85 miljoen kubieke meter gas per dag kunnen leveren. Het gewonnen gas is in eerste instantie bedoeld voor lokaal gebruik, onder meer voor de opwekking van elektriciteit. Waarschijnlijk blijft er meer dan genoeg gas over om te exporteren. Naar schatting de helft komt voor export in aanmerking. Dat zou voldoende zijn om te voorzien in de totale gasconsumptie van een land als Polen of Hongarije.

Of de centrale regering van Irak de export van gas toestaat is nog de vraag. Tot op heden heeft ze veel kritiek gehad op de olie- en gascontracten die de Koerden hebben afgesloten, en zijn de meeste contracten als illegaal bestempeld. Toch lijkt Bagdad zich de laatste tijd soepeler op te stellen. Vorige week kreeg een aantal internationale oliemaatschappijen voor het eerst sinds lange tijd toestemming om olie uit het noorden van Irak te exporteren. Binnenkort zal de regering een nieuwe olie- en gaswet afkondigen. Irak heeft de op negen na grootste gasreserves ter wereld, en de op twee na grootste oliereserves.

Verder is het nog de vraag wat er met het Hongaarse bedrijf MOL gebeurt. Twee maanden geleden nam het Russische bedrijf Surgutneftegaz een belang van 21 procent in MOL, voor een bedrag van 1,4 miljard euro. Geruchten gingen dat het Russische bedrijf een vijandige overname van MOL aan het voorbereiden was, en dat het zo onder meer het Nabucco-project zou willen saboteren. De Russische energieminister Sergei Sjmatko heeft dit ontkend.