Argwaan overheerst op Curaçao

De verdeeldheid op Curaçao is na het referendum over verzelfstandiging nu in cijfers tot uiting gekomen. Een eeuwenoude strijd tussen veelverdieners en mensen uit de volkswijken.

Op Curaçao is de uitslag van het staatkundig referendum van afgelopen vrijdag ingeslagen als een bom. Met 52 procent van de stemmen voor het akkoord met Nederland over de opheffing van het Antilliaanse staatsverband en 48 procent tegen, staat de eeuwenoude verdeeldheid binnen de Curaçaose samenleving voor het eerst zwart op wit.

„Het is een droomuitslag”, zegt Miguel Goede, politicoloog aan de Universiteit van de Antillen. „Curaçao wil schuldsanering zonder inlevering van autonomie.”

Op Curaçao, waar de illusie van een harmonieuze samenleving al eeuwen de tweespalt versluiert die wortelt in het slavernijverleden en het kolonialisme, waren beide kampen niet eerder zo duidelijk afgetekend. No won vooral in volkswijken. Si scoorde hoog in wijken met veelverdieners en Europese Nederlanders.

In het Curaçaose straatbeeld zijn de vele stickers en vlaggen met si en no die de afgelopen week auto’s sierden, een dag na de uitslag spoorslags verdwenen. Vooral si vreest een gewelddadige reactie van no. Ook gezaghebber Lisa Dindial, verantwoordelijk voor de openbare orde, riep aan de vooravond van de volksraadpleging op tot kalmte. Het bleef rustig. Volgens Goede heeft Curaçao daarmee een wereldprestatie geleverd. „Het democratische proces heeft gewerkt. Er was geen alcoholverbod, gebruikelijk bij verkiezingen in de regio, en de uitslag was binnen enkele uren bekend. Gezien de hevige politieke verdeeldheid blijkt de cohesie juist groot.”

De komende weken zijn cruciaal voor een daadwerkelijke oplossing van de politieke verdeeldheid, die naar boven is gekomen door de staatkundige onderhandelingen met Nederland. In het akkoord over de opheffing van het Antilliaanse staatsverband, gepland voor 2010, is afgesproken dat Nederland 1,7 miljard euro van de Antilliaanse staatsschuld saneert in ruil voor toezicht op de nieuwe landen Curaçao en Sint-Maarten. De supervisie is vastgelegd in vijf rijkswetten over politie, justitie en financiën.

Premier Emily de Jongh-Elhage van de Antillen riep vrijdagavond op tot verzoening. Zij deed een handreiking naar de oppositie. Onduidelijk is nog hoe deze geste vorm krijgt en of ze door de oppositie wordt geaccepteerd. Beide kampen overwegen het incorporeren van een opzegrecht binnen de rijkswetten, conform een aanbeveling van de Antilliaanse Raad van Advies, als mogelijke middenweg. Vooralsnog lijkt het wantrouwen tussen si en no te overheersen.

Ook de morele geldigheid van de uitslag staat ter discussie. „Dit is een pyrrusoverwinning”, zei partijvoorzitter Mayra Coffi van oppositiepartij MAN tegen dagblad Amigoe. MAN-leider Charles Cooper gaat een stap verder. „De overheid kan dit signaal niet naast zich neerleggen. Het proces moet worden stopgezet”, aldus Cooper voor de camera’s van TeleCuraçao.

Si ziet dat anders. „Gewonnen is gewonnen. Laat daar geen twijfel over bestaan”, zei voorzitter Glenn Sulvaran van regeringspartij PAR tegen TeleCuraçao. Volgens Sulvaran is het resultaat duidelijk: nu de meerderheid van het volk zich heeft uitgesproken, zal iedereen de uitslag moeten respecteren.

Volgens politicoloog Goede zou ook Den Haag concessies moeten doen. „Nederland moet ook inzien dat het een non-deal heeft”, meent de politicoloog. Belangrijker vindt hij de verzoening binnen de Curaçaose samenleving. „Iedereen zit nu in een van de twee kampen, maar weinigen kunnen het gelijk van beide inzien. We moeten ons bewust worden van onze vooroordelen over elkaar, zodat we die vervolgens kunnen afbreken.”

    • Miriam Sluis