Splitsen zonder EU-noodzaak: ho maar

Het kabinet kan helemaal niet overgaan tot splitsing van Essent nu er geen Europese richtlijn is gekomen die dat dwingend voorschrijft. De minister van economische zaken heeft in 2006 in de Eerste Kamer namens het toenmalige kabinet beloofd dat er niet gesplitst wordt zonder Europese noodzaak.

Die toezegging deed minister Wijn schriftelijk nadat de Eerste Kamer met algemene stemmen een motie-Doek/Sylvester had aangenomen die aangaf dat de Senaat alleen instemde met de splitsing van energiebedrijven in netwerk- en productie-/leveringsbedrijven als het van Europa moest. Inmiddels is duidelijk geworden dat zo’n Europees gebod er voorlopig niet komt.

De huidige minister van EZ spreekt maandag met energiegedeputeerde Moons van Noord-Brabant. Minister Van der Hoeven riep Brabant donderdag in de Tweede Kamer op te wachten met de verkoop van het 31%-aandeel van Brabant in Essent. De Brabantse gedeputeerde was daar niet van onder de indruk:

„Ik heb niet het idee dat de minister ook naar Overijssel of Limburg heeft gebeld voordat daar werd gedebatteerd over Essent.”

In een in 2007 aangenomen motie herhaalde de Eerste Kamer die Europese voorwaarde en drong er op aan dat de regering een ,,regiefunctie zou vorm geven ten aanzien van de huidige publieke aandeelhouders van de energiebedrijven”. Dat zijn een aantal provincies en gemeentes.

Ook afgelopen week bleek dat het kabinet een onoverkomelijk ontzag heeft voor de autonomie van de lagere overheden en iedere regie schuwt. Het eventueel blokkeren van de splitsing van Essent is de laatste mogelijkheid om verkoop aan buitenlandse concurrenten voorlopig tegen te houden. Afgezien van het terugdraaien van de hele Splitsingswet - niet aan de orde volgens minister Van der Hoeven donderdag.

De Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben zich vrijdag in meerderheid achter de verkoop van Essent aan het RWE geschaard. Daarvoor was nodig dat RWE en Essent even hun steeds geadverteerde afspraak herriepen. Eerst moest 80% van de aandelen zijn aangemeld wilde RWE zijn bod gestand doen. Vorige week kwam als een konijn uit de hoge hoed dat een gewone meerderheid ook goed was.

Omdat al meer dan 53% van de aandelen (in handen van Limburg, Overijssel, e.d.) was aangemeld, werd toen opeens het blok van 31% stemmen van Noord-Brabant irrelevant. Een aantal tegenstanders stemde toen maar vóór verkoop om niet met een mini-belang in RWE te blijven zitten. Het moet nog blijken of die laatste manoeuvre van RWE en Essent de toets der kritiek kan doorstaan.