Wraak in twee culturen, vervolg van het verhaal

Jared Diamond (Foto Bram Budel) Bioloog Jared Diamond. Voor wetenschap interview. FOTO: BRAM BUDEL Budel, Bram

Twee weken geleden berichtten we hier over de smaadzaak tegen Jared Diamond, bestsellerauteur en geograaf. In The New Yorker van 21 april 2008 vergeleek hij wraak in Papoea Nieuw Guinea (stammen die elkaar soms tevreden uitmoorden) met wraak na WO II (zijn schoonvader die de moord op diens moeder niet had willen wreken). Stinkyjournalism.org, onder leiding van Rhonda Roland Shearer (weduwe van paleontoloog Stephen Jay Gould) liet de feiten in Diamonds verhaal checken, dat hij had gebaseerd op gesprekken met één man, Wemp, zijn chauffeur. Die zegt dat er weinig van klopt. Een ander, die in het artikel verlamd was, bleek gezond. Ze eisen 10 miljoen dollar.

Gisteren reageerde Diamond voor het eerst, in Science. “De aanklacht mist elke grond”, zegt hij. Hij zegt Wemp als journalist, en niet als antropoloog, formeel te hebben geïnterviewd voor zijn nieuwe boek toen hij voor vogelonderzoek in PNG was, en te hebben gevraagd of hij het verhaal mocht gebruiken. Later kon hij Wemp niet meer vinden om het geschrevene voor te leggen. Hij had zo’n beetje rondgevraagd of het klopte, maar vond het niet nodig het verhaal te laten lezen aan andere strijders die met naam worden genoemd (hoewel sommigen dus door hem van poging tot moord worden beschuldigd). Bij het formele interview was vogelonderzoeker David Bishop aanwezig, die zich onthoudt van commentaar.

Antropoloog Pauline Wiessner, expert op het gebied van stammenstrijd in PNG, zegt in hetzelfde artikel in Science dat Diamond zijn chauffeur niet zomaar had moeten geloven: Papoeamannen scheppen graag op. Maar ze is ook bang dat de mannen wapens kopen als ze die 10 miljoen krijgen, want stammenoorlogen komen wel degelijk voor in PNG – vroeger werden die uitgevochten met pijl en boog, nu al met M-16’s, aldus Wiessner.