Voorbeeldfunctie

Het regende weer voorbeeldfuncties in de sport. Alejandro Valverde werd door het CONI, op dubieuze grondslagen, voor twee jaar geschorst en kreeg meteen een startverbod in de Ronde van Denemarken. Geschonden voorbeeldfunctie. Frank Vandenbroucke mag niet koersen in Ierland vanwege zijn onchristelijke verleden. Gevallen voorbeeldfunctie. Voor de grootste ravage in het woud van voorbeeldfuncties zorgde natuurlijk Tom Boonen.

Cokesnuiver.

Het hele land op zijn kop. Boonen en drugsgebruik: het kon niet waar zijn. Dit was een complot. Op zijn minst geslepen misère van afgunst. Wellicht broedermoord in het wielermilieu.

Het was weekend, en dus stroomde het volk toe bij de woning van de ontluisterde halfgod. Om te zien of er nog wel beweging was achter de gordijnen, want wielrenners zijn gevoelig voor depressies. Playboys hebben het sowieso moeilijk met tegenslag.

Gelukkig, nog dezelfde avond sprak Tom Boonen zijn aanhang toe in een tv-interview. Hij bekende schuld, sprak van een ondefinieerbare razernij in het hoofd na te veel drankgebruik. „De remmen doen het dan niet meer.” Hij eindigde met een dramatische Beatrix-zucht: „Ik heb hulp nodig.”

Belgen zijn verzot op hulpverlening. En dus draaiden het land, het volk en zijn leiders meteen bij in een flamboyant medelijden. Tommeke kon altijd langskomen, voor de vreugde van een hand, een warme schouderklop, een stukje vlaai. En zijn vrouwtje Lore was ook welkom. Ja, vrouwtje, niet vrouw. Zo spreekt ze ook over zichzelf: alles moet kleiner worden in de nabijheid van haar superheld. Het liefst zou Lore niet gezien worden, zij vrouwtje uit de Kempen, getrokken uit schrale zandgrond. Uit ervaring weet ze dat een Hollandse babe van zestien op Curaçao haar man met één heupswing tot een wals van hormonen kan brengen. Terwijl zij thuis zit te wachten, handen in de schoot, alreeds in peignoir.

De keren dat Tom zich vergreep aan een lijntje, zat ze ook thuis. Terwijl manlief vertier zocht op een terras, hield Lore het plakboek bij. Zo moet dat, wist ze van andere wielervrouwen. Blijven oefenen in de kunst van het thuiszitten. En nooit vragen stellen, daar kan een coureur niet tegen. Wielerwetten gelden niet alleen in het peloton, ze zijn ook van kracht in en rond het huiselijk bed. Ik ken vrouwen van wielrenners die de avond voor een klassieker toestemming moesten vragen om een woordje met de kat te wisselen.

Die totalitaire wereld.

De moeder van Tom schreef een open brief. Ze vroeg om begrip voor haar zoon. En om het besef dat niet mocht vergeten worden hoeveel regenbogen van immens geluk haar Tommeke in zijn nog jonge leven al had gekleurd voor ‘de mensen’.

De mensen!

Niets is zo inflatoir als: de mensen. Bos, Rouvoet, Balkenende: kruipdieren van ‘de mensen’. Hoor ze aan en je weet: vergeefse categorie in dit ondermaanse. Maar hoe zeg je dat tegen mama Boonen, die populisme alleen uit de kranten kent? Ja, ik had toch gehoopt dat ze iets meer stoïcijn was gebleven in geslagenheid. Met een breed gebaar van verachting zelfs. Helaas, alles kruipt in en rond het peloton.

De wielrenner die coke gebruikt, pleegt verraad aan zijn biotoop van het zelfverdiende rieten dak en Trappist in de kelder. Hij wordt gezien als een overloper naar de high society. Pijn moet wel als een steenpuist tussen scrotum en anus blijven liggen, niet in het verlengde van een witte streep. Vandaar de heftige ontreddering van de Boonensekte, die zich opeens gedegradeerd voelde tot het plattelandse aanhangsel van een grotere wereld. Hoezo, coke? Hoe kon een ideaalbeeld anders zijn dan geboetseerd uit snot, slijk en kasseien? Toch niet uit wit snuifsel in een toilet…

De vraag was: is Tommeke nog wel van ons? Of is de held van de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix een uitgetredene, een staatsverlater? Legitieme onrust voor mannen met zwarte nagelranden en vrouwen in bloemetjesjurken. Maar niet voor Quick.Step, ASO en UCI. Daar sloeg de terreur van de voorbeeldfunctie toe: schorsing, uitsluiting, demonisering.

Voorbeeldfunctie: ik spuug het uit als een kwade vlieg. Hoor je bankiers, platenmaatschappijen, tv-zenders, de VN en Europa wel eens over voorbeeldfuncties? Om van Wouter Bos maar te zwijgen? Voorbeeldfuncties behoren tot het geslacht der engelen. Daar kunnen stoempers echt niets mee.

Voorbeeldfunctie: ik omhels de Judaskus van Louis van Gaal aan Dirk Scheringa. Nu weet ik: toch een mens.