'Rode loper? Dat voelde niet goed'

Francis Ford Coppola wil op het filmfestival van Cannes liever niet over het verleden praten. Martin Scorsese praat liever niet over de toekomst.

Een lelijke streek die Martin Scorsese de filmpers in Cannes levert. ’s Middags een persconferentie van zijn goede doel: conservering van antieke films. En ’s morgens wordt bekendgemaakt dat de filmmaker het leven van Frank Sinatra gaat verfilmen: Leonardo DiCaprio wordt genoemd voor de hoofdrol.

Dus luistert de volle perszaal om vier uur beleefd naar monologen over antiek celluloid, al blijven de notitieblokjes blank. Tot The Times eindelijk dé vraag stelt: hoe zit het met Frank Sinatra? Quasi-verlegen glimlachje. „Daar kan ik hier, op dit moment, niks over zeggen.” Gewoon toeval dat het vandaag bekend werd.

Scorsese is een 66-jarige filmlegende die over het verleden praat, terwijl de pers over zijn toekomst wil horen. Hoe anders staat het ervoor met de 70-jarige Francis Ford Coppola, momenteel ook in Cannes. Coppola wil over de toekomst praten, maar de verzamelde filmpers hoort liever over zijn verleden.

In de jaren zeventig, toen zijn generatie Hollywood overnam, was Coppola de man van kaskrakers als Apocalypse Now en The Godfather – met die beroemde, op de loopbaan van Sinatra gebaseerde scène waarin de familie Corleone een producer dwingt een rol aaneen beschermeling te geven door diens racepaard te onthoofden. Scorsese maakte toen kleine arthousefilms als Mean Streets en Taxi Driver.

Inmiddels zijn de rollen omgedraaid. Coppola kwam dit jaar met een kleine arthousefilm naar Cannes, maar die haalde het hoofdprogramma niet. Een speciale voorstelling dan maar, met rode loper, smoking en galajurk?

Dat wilde Coppola zelf niet. „Ooit bood Cannes me een galavoorstelling buiten de competitie aan voor Apocalypse Now omdat de film nog niet helemaal klaar was”, zegt hij. „Maar draait je film in Cannes dan is hij in competitie. Punt. Bovendien: dit is een kleine, onafhankelijke film. Smokings, een rode loper: dat voelde niet goed.”

En zo komt het dat Coppola zijn film dit jaar presenteert in de UEFA-Cup, of zelfs de Intertotocompetitie, van Cannes. De films van Quinzaine de Réalisateurs, bedoeld voor jong, exotisch of alternatief talent, worden vertoond onder in de kelder van een hotel op een halve kilometer van het Palais des Festivals, een broeierig theatertje dat je niet via een rode loper, maar een soort brandtrap betreedt.

Maar het is wel Francis Ford Coppola. Dus slingert de rij voor zijn film Tetro een uur van tevoren al rond het hotel, zit zijn persconferentie mudvol en onthaalt de filmpers van Cannes de in kanariegele blouse gehulde filmveteraan op een staande ovatie

Tetro is een in zwart-wit opgenomen familiekroniek – de flashbacks zijn in kleur – over de getroebleerde zoons van een dominante dirigent, grotendeels opgenomen in Buenos Aires. De film is geen ramp, zoals voorganger Youth Without Youth, Coppola’s roestige comeback na tien jaar wijn maken in zijn gaarde te Nappa, Californië. Maar Tetro is wel een beetje traag en voorspelbaar.

Coppola schreef zelf het script, zijn eerste sinds The Conversation in 1974, en het bevat nogal wat autobiografische elementen. „Niks is echt gebeurd, alles is waar”, pareert de muzikantenzoon vragen daarover.

Gaandeweg begint het toch op te vallen dat vragen vooral gaan over zijn creatieve familie en oude meesterwerken. Als iemand Coppola vraagt waarin Tetro van The Godfather verschilt, antwoordde hij wat cynisch: „Even denken. Drie schietpartijen, een doorgesneden keel, twee steekpartijen, een man die met machinegeweren wordt doorzeefd.”

De competitie van Cannes is onderweg, twintig films die vroeg of laat opduiken in uw bioscoop of filmhuis. Cannes’ voorgekookte schandaal is dit jaar Spring Fever van Lou Ye, die door China in 2006 een filmverbod van vijf jaar opgelegd omdat hij Summer Palace – over twee studenten die elkaar beminnen tijden het protest op het Tiananmenplein van 1989 – ongecensureerd naar Cannes bracht. Toch is Ye al na drie jaar terug met een stiekem opgenomen guerrillafilm over een driehoeksrelatie tussen twee mannen en een vrouw, waar ook nog een transseksueel aan te pas komt.

Het is een soort bandstoten: een Chinese regisseur die met Frans geld in Cannes Chinese taboes komt doorbreken. Hoewel zijn film niet in China te zien zal zijn, kan Peking de marktwaarde opschroeven door hard tegen Ye en zijn acteurs op te treden. Je gunt ze het allerbeste.

    • Coen van Zwol