Nederlandse kunstexport toont stijgende lijn

Precieze cijfers ontbreken, maar het lijkt erop dat de Nederlandse kunstuitingen in het buitenland toenemen. „Miljoenen subsidie, dat ga je terugzien.”

Max Beckmann (40,8x20,7 cm.) € 4.000-6.000 Het Berlijnse veilinghuis Villa Grisebach houdt begin juni de voorjaarsveilingen met impressionistische en moderne kunst. Daarbij ook deze houtskooltekening Stehender Männlicher Akt van Max Beckmann uit 1907. Getekend toen hij 23 was. Veilingen 4 t/m 6 juni, villa-grisebach.de

Marijke Schurink heeft een solotentoonstelling in galerie Metal in Kopenhagen. Yael Bartana doet in Aken mee aan de tentoonstelling Pop Up! En Marc Mulders en Claudy Jongstra exposeren vanaf 12 december een half jaar in de Nederlandse ambassade in Berlijn.

Al tien jaar houdt het SICA in zijn webagenda Buitengaats voor alle kunstdisciplines de optredens buiten ons land bij. Volgens het instituut voor internationaal cultuurbeleid zijn er de rest van dit jaar nog 37 filmactiviteiten en 234 zaken op het gebied van muziek - van de Australische tournee van André Rieu, tot het Masha Bijlsma Trio dat op 29 mei optreedt in café Central in Kleef.

Directeur Paul Mosterd denkt dat Nederlandse kunstenaars in de tien jaar dat SICA de agenda bijhoudt steeds actiever zijn geworden in het buitenland. „Dat heeft ook te maken met de opener grenzen en dat Europa groter is geworden. Stimuleringsmaatregelen, ook uit Brussel, werpen hun vruchten af. China is opengegaan. En organisaties als Filmfonds, Mondriaan en Premsela hebben meer aandacht voor internationale programma’s.”

In het gister verschenen jaarverslag 2008 is het cijferwerk van het SICA spectaculair vormgegeven door Irma Boom. Op een 1,5 meter brede wereldkaart zie je hoe Nederland vorig jaar 116 landen heeft beschoten met 5.213 culturele gebeurtenissen. Niet verrassend ligt de nadruk op Duitsland (1031) en de Verenigde Staten (510). België staat op de vijfde plaats, na Italië en Frankrijk. China had 141 activiteiten, goed voor een tiende plaats. Turkije, een tweede moederland voor veel Nederlanders, kreeg 65 agendavermeldingen. Marokko met 8 zit samen met de Nederlandse Antillen in de lagere regionen. „In de herkomstlanden kunnen we het beter doen”, geeft Mosterd aan. Problemen zijn er volgens hem ook bij de ‘noord-zuiddialoog’ met Latijns-Amerika, Azië en Afrika. „Ook de mediterrane en Arabische wereld mag zeker sterker.”

Het merendeel van de activiteiten betrof in 2008 muziek (1707) en beeldende kunst (1195). Fotografie en architectuur komen onderaan met 184 en 97 activiteiten.

De agenda wordt sinds 1999 bijgehouden en de cijfers zeggen iets over veranderingen, al werd vroeger lang niet alles gemeld. En nog steeds worden bijvoorbeeld boekpresentaties soms op zo’n korte termijn georganiseerd dat er geen tijd is om ze op te nemen. „Maar met de natte vinger houd ik het op een stijging van 30 procent in tien jaar”, zegt Mosterd. Dat komt niet alleen door een groeiende aandacht bij subsidiegevers. „Het helpt zeker als je mensen hebt als Marlene Dumas, Rem Koolhaas en Viktor & Rolf die bij de internationale top horen.”

In het jaarverslag over 2008 heeft het SICA de gegevens van de afgelopen drie jaar vergeleken. Wat meteen in het oog springt, is dat het aandeel muziek daalt en dat beeldende kunst stijgt. „Muziek staat traditioneel sterk aan de top”, zegt Mosterd. „Er waren vorig jaar misschien minder festivals. Een terugval van vijf procent is overigens niet veel. Er is een groeiende belangstelling voor beeldende kunst overal ter wereld. Beurzen als de Londense Frieze Art Fair had je zes jaar geleden niet.” Mosterd verwacht dat de Nederlandse architectuur, mode en vormgeving in het buitenland zullen groeien. „OCW, Buitenlandse en Economische Zaken steken er tot 2012 een miljoen per jaar in. Dat is 12 miljoen euro, dat moet je terug gaan zien.”