Een tango van expert en leek

Moet Nederland aan de elektrische auto?Joris Luyendijk onderzoekt. Deze keer: de testrit.

een testrit met de elektrische Mitsubishi i MiEV Brink, Lars van den

Typisch hoe zoiets gaat. Op de Autorai ontmoette ik Marc Bolier, autojournalist en hoofdredacteur van zerauto.nl (Zonder Emissie Rijden). Bolier kon een testrit met de elektrische Mitsubishi i MiEV organiseren, en dat leek me ideaal. Ik dacht, ik rijd met die Bolier rondjes op de Amsterdamse ring en intussen praten we over het web van ego’s, belangen, coalities en complottheorieën dat zich rond de elektrische auto heeft gevormd. Schaadt Boliers werk voor zerauto.nl bijvoorbeeld zijn relatie met grote autofabrikanten? Ik hoor dat die proberen in Brussel de elektrische auto via wetgeving te saboteren.

Zo’n vraag moet je subtiel stellen, liefst precies tussen neus en lippen door, en waar kan dat beter dan achter een stuur, twee mannen zonder illusies, samen op de A10? Helaas kwam toen het bericht dat ook een Mitsubishi voorlichter in de auto zou aanschuiven. Hè ton kunè, schreeuwde ik, mijn vaste Griekse uitdrukking, in de gymnasium woordenlijst vertaald als: ‘bij de hond’ (speels vloekje). Want met een voorlichter erbij verandert ieder gesprek in een toneelstuk over een gesprek.

Maar typisch hoe dat gaat, toen dacht ik: niks aan het handje, dan gaat mijn stuk over die voorlichter, en over de macht van pr-types in het algemeen. Wist u dat de Rijksvoorlichtingsdienst alle relevante berichtgeving op radio en tv uittypt, waardoor ze die met zoektermen kunnen doorvlooien? Dat van belangrijke journalisten dossiers zijn aangelegd – op basis waarvan wordt bekeken wie welk nieuwtje wordt gegund of toegestopt? Nog een raar idee: iemand van de Rijksvoorlichtingsdienst zit dit stuk dadelijk in te voeren. Hallo daar! Ik moet denken aan telefoongesprekken vroeger uit Syrië of Iran, waarbij ik altijd wist dat iemand meeluisterde, en ik mij soms uit meligheid tot die persoon richtte, of expres obscure uitdrukkingen gebruikte. Ik zag zo'n Syrische spion dagenlang bladeren in zijn Dikke Van Dale, zoekend naar iets dat klonk als hè ton kunè.

Voorlichters. Aan het begin van dit onderzoek wilde ik langs bij de specialist mobiliteit van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Mocht niet. Ik moest mijn vragen voorleggen aan een voorlichter die deze doorgaf aan de specialist, die de antwoorden terugspeelde aan de voorlichter, die het aan mij doorbriefde. Het werd keurig en vriendelijk afgehandeld, maar bleef een gemiste kans: als leek weet je niet wat je niet weet, de unknown unknowns. In een open gesprek kunnen expert en leek een tango maken, met altijd onverwachte stapjes tot gevolg.

Quod non en dan nu de testrit. Ik kwam aan op de afgesproken plek, stond daar een boomlange Japanner die zich voorstelde als Yasuhisa Kato, vice president van Mitsubishi Nederland. We wisselden kaartjes uit, en toen gingen voorlichtster plus meegekomen productmanager ergens koffie drinken zodat Kato, Bolier en ik konden testrijden. He ton kunè! Voorlichter weg maar wel iemand anders erbij.

Kato vertelde dat Noorwegen voorop loopt met elektrische auto's, dankzij belastingvoordelen en privileges in de file en bij parkeren. Volgend jaar gaat de i MiEV in massaproduktie, eerst in Japan. Volgens Kato gaat het langzaam omdat accufabrikanten achterlopen.

Maar hoe rijdt die auto? Eerst was ik zenuwachtig want zo’n prototype kost een miljoen, en zoveel betaalt deze column ook weer niet. Zeker als je de helft in een fonds stopt. Het stuur zat rechts, en spoedig drukte dit een groter stempel op mijn rij-ervaring dan de elektrische motor. Steeds als ik richting wilde aangeven, gingen de ruitenwissers op en neer. Kato nerveus, uw correspondent nerveus, Bolier grinnikend achterin.

Het is gewoon een auto. Hij trekt heel snel op, en ik haalde 124 kilometer per uur. Kato kreeg laatst 132 op de teller, zei hij. Het raarst is starten. Je stopt je sleuteltje erin, draait een kwartslag en je kunt rijden. Alleen, je hoort niks. Het was als na een intercontinentale vlucht met dichtgeslibde oren op Schiphol rondlopen. Visueel klopt alles, maar... Waar is het geluid? Ik voorspel groei van klassieke muziekzenders als rijden in de stad zo stil wordt. Ook daar kun je in problemen denken, want zo'n geruisloze auto is natuurlijk bloedje link en vandaar dat fabrikanten werken aan speciaal geluid voor in de stad. In geavanceerde westerse economieën komt dit wel goed, maar ik houd mijn hart vast voor landen als Egypte. Straks neemt iedereen daar zijn favoriete popliedje of Koranvoordracht als autoringtone.

Overigens zei Bolier dat hij over zijn website nooit enige afkeuring proeft bij autofabrikanten. Ja ja, briest de complotdenker, dat bewijst hoe alomvattend de samenzwering is. Zelfs de hoofdredacteur van zerauto.nl doet mee. En die Luyendijk ook, kijk maar naar die P.S.

P.S. Vorige week stond links boven mijn verhaal: ‘Kan Joris Luyendijk helpen bij de doorbraak van de elektrische auto?’ Die tekst kwam niet van mijn hand. Ik wil niet helpen, maar uitzoeken of zo'n doorbraak wenselijk en haalbaar is. Wie weet eindig ik wel als aanvoerder van de club Elektrische Auto Nooit!

    • Joris Luyendijk