'De dood gaat ons niet aan' Epicurus (341-271 v. Chr.)

Het beste wat je als schrijver kan overkomen, is doodgaan. Kijk maar naar Martin Bril: plots met stip op 1 in de postuum-toptien. De VVD-fractie in Utrecht wil nu ook een straat naar hem vernoemen. De Martin Brilstraat? Ik was zelf voor een rotonde gegaan. Niettemin, de dood legt duidelijk geen windeieren. Kunt u nagaan hoe zelfingenomen Harry Mulisch zou zijn geweest, als hij op z’n 35ste was overleden. Sonja Bakker zou ik dan ook, na tegenvallende verkoopcijfers van haar laatste boek, dit goedbedoelde advies mee willen geven: verhonger jezelf.

Geheide bestseller: Eeuwig slank met Sonja!

Ja, zelfs de dood heeft zonnige kanten. Toch vrezen wij de dood als niets anders. Hoewel, uit Amerikaans onderzoek is ooit gebleken dat de dood de op één na meest gevreesde gebeurtenis in een mensenleven is, op spreken in het openbaar na. Dat bracht de Amerikaanse komiek Jerry Seinfeld ooit tot de waterdichte conclusie dat áls mensen per se op een begrafenis aanwezig moeten zijn, „dat ze dan liever in de kist liggen dan dat ze een grafrede houden”.

Geen speld tussen te krijgen.

Misschien heb ik als 26-jarige gemakkelijk praten, maar waarom zijn wij eigenlijk zo bang voor de dood? Van lijden is immers geen sprake: je merkt er niks van. De Griekse oerhedonist Epicurus (341-271 v. Chr.) was dan ook de eerste – en praktisch de enige – die ooit tot deze geruststellende conclusie kwam: „De dood gaat ons niet aan.” Want, zo redeneerde hij, „zolang wij er zijn, is de dood er niet; en zodra de dood er is, zijn wij er niet”. Niets om je druk over te maken dus.

Nu ja, als ik me – na mijn dood – toch ergens druk om mocht maken, dan zou het om de manier zijn waarop de levenden ervan profiteren. Hoeveel boekhandels zullen, net als bij Martin Bril, gretig hun etalage ontruimen voor een speciaal post mortem aanbiedinkje? Zou mijn uitgever stiekem de champagne ontkurken? Ik zie ze al denken: „Goh, toen hij nog leefde, haalde hij nooit de tweede druk.” Aan al mijn achterblijvers zou ik daarom alvast willen zeggen: je kunt het citaat van Epicurus ook anders lezen.

Zijn dood gaat ons niet aan.