Armstrong en Kazachen voeren machtsstrijd

De Kazachstaanse sponsors van de wielerploeg Astana dreigen hun bijdrage te staken. Kopman Armstrong en ploegleider Bruyneel maken zich in de Giro op voor een overname.

Lance Armstrong en zijn ploeggenoten plakten gisteren hun sponsornamen af in de Ronde van Italië, vandaag vertrekt Pat McQuaid naar Kazachstan om met de hoogste bazen te spreken over de toekomst van de wielerploeg Astana. Moet de voorzitter van de internationale wielerunie UCI de sterkste rondeploeg van het peloton redden, zeven weken voor de start van de Ronde van Frankrijk in Monaco?

Al in de aanloop naar de Giro meldde de ploegleiding van Astana dat er sprake is van betalingsachterstanden aan renners en personeel. De Kazachstaanse sponsors van de ploeg zouden kampen met financiële problemen. De UCI dreigde begin deze week de licentie van het team in te trekken als niet voor 31 mei, de slotdag van de Giro, aan alle verplichtingen is voldaan. Intussen speculeren kopman Armstrong en ploegleider Johan Bruyneel openlijk over een overname van de ploeg, als de Kazachen niet betalen.

„Het is absurd om te geloven dat de sponsors in een rijk land als Kazachstan financiële problemen zouden hebben”, zegt oud-renner Rini Wagtmans. De nummer vijf van de Tour de France in 1970 was betrokken bij Astana sinds de oprichting in 2006. Hij heeft in de voormalige Sovjet-republiek contacten tot in de hoogste kringen en stichtte er in 1992 een wielerschool. „Er is maar één reden voor de huidige problemen: Aleksandr Vinokoerov is en blijft geschorst. Zonder hun boegbeeld raken de Kazachen ontmoedigd.”

Toeval of niet, bij de start van de Giro verscheen in de Franse sportkrant L’Equipe een interview met de 35-jarige Kazach, nog altijd geschorst wegens bloeddoping in de Tour van 2007. „Mijn droom is om in september wereldkampioen te worden”, zei hij. Maar eigenlijk wil hij eerder terugkeren. „We hebben McQuaid aangeboden om een miljoen dollar te storten in een fonds en lezingen te houden over schone sport”, zegt Wagtmans, die Vino adviseert. „Daarmee hoopte hij in juli te mogen terugkeren in de Tour de France.”

UCI-woordvoerder Enrico Carpani reageert onverbiddelijk. „De schorsing van Vinokoerov loopt tot en met 23 juli 2009.” Volgens Wagtmans tot grote onvrede van de Kazachstaanse geldschieters van Astana. „Zij vinden dat er geen kop meer op de ploeg zit. Zonder Vino wordt het project niet langer gedragen door de natie. Het kan de mensen in Kazachstan niets schelen of Leipheimer de Giro wint, of Contador de Tour.”

Zelfs Armstrong kan niet tippen aan de populariteit van Vinokoerov in eigen land. „De dopingaffaire is hem allang vergeven”, zegt Wagtmans. „Vino is voor 17 miljoen landgenoten een volksheld. Sterker nog, hij is de vaandeldrager van het wielrennen in heel Azië. Als ze in Kazachstan op 31 mei besluiten om de geldkraan dicht te draaien, is dat dramatisch voor de mondialisering van de wielersport.”

Terwijl de Kazachen de komende dagen achter de schermen met McQuaid steggelen over de toekomst, maakt Armstrong zich in de Giro op voor een overname van de ploeg. Samen met zijn vriend en ploegleider Johan Bruyneel, met wie hij eerder samenwerkte in Tailwind Sports, het bedrijf dat de in 2007 opgeheven ploeg van Discovery Channel runde. „Voor multinationals doet zich de unieke mogelijkheid voor om zich vlak voor de Tour te verbinden met het beste dat aan de start van het grootste sportevenement van dit jaar verschijnt”, schreef Bruyneel gisteren in zijn column in De Telegraaf.

Armstrong, al eigenaar van de jeugdploeg Trek-Livestrong, nam vanaf de start van de Giro, afgelopen zaterdag in Venetië, een voorschot op een eventuele machtswissel. Hij verscheen in kleding die afweek van het officiële Astana-tenue, met uitingen van Livestrong, zijn eigen stichting voor kankerbestrijding met een geschatte jaaromzet van 300 miljoen euro. Gisteren maakte hij met zijn ploeggenoten demonstratief de reclame voor de Kazachstaanse sponsors op het shirt onleesbaar. Al deed de enige Kazach in de Giro-ploeg, Andrei Zeits, daaraan niet mee.

„Er is een machtsstrijd gaande”, zegt Wagtmans. „De sponsors hebben in 2006 al 2,5 miljoen euro borg gestort zodat de ploeg onder leiding van Marc Biver de licentie van de opgeheven Phonak-ploeg kon overnemen. Vanwege het debacle in de Tour van 2007 is Biver ontslagen en hebben ze na een overeenkomst met Bruyneel nog een keer 2,5 miljoen borg gestort. Ik was daarbij. En in december 2008 is 6 miljoen euro betaald, het eerste deel voor dit jaar. Nu wil de ploegleiding de rest, of de licentie. Daar draait de strijd om.”

Volgens Bruyneel heeft de Kazachstaanse wielerfederatie namens de sponsors tot nu toe slechts „twee van de vier maanden salaris overgemaakt”. Hij houdt de mogelijkheid van een oplossing open, maar lijkt uit op een breuk. Na Armstrongs comeback heeft hij een machtig wapen om nieuwe sponsors aan te trekken. De zevenvoudig recordwinnaar van de Tour staat ook in de Giro weer volop in de belangstelling. The Boss heeft bovendien aangegeven dat hij ook volgend jaar nog wil fietsen.

„Armstrong en Bruyneel hebben meer verstand van wielrennen dan de rest van het peloton bij elkaar”, zegt Wagtmans. „Toch denk ik niet dat de Kazachen zich nu zomaar gewonnen zullen geven.”

    • Maarten Scholten