Recordkrimp Nederlandse economie van 4,5 pct

De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal van dit jaar met 4,5 procent gekrompen in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder. Voor het eerst in jaren gaven consumenten minder geld uit, daalde het aantal banen, en was het aantal vacatures scherp lager.

„Dit is de grootste krimp na de Tweede Wereldoorlog”, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanmorgen. „Het is elke keer weer een schok als je ziet hoe slecht het ervoor staat”, zei PvdA-Tweede Kamerlid Paul Tang.

Ook de economie van Duitsland, de belangrijkste handelspartner van Nederland, staat er slechter voor dan verwacht. De economie is het eerste kwartaal met 6,7 procent gekrompen. Duitsland verkeert in de diepste naoorlogse recessie waardoor ook de Nederlandse exportsector extra hard wordt geraakt.

„De cijfers zijn een stuk slechter dan verwacht”, zei hoofdeconoom Charles Kalshoven van de bank ING. Economen hielden rekening met een daling van het bruto binnenlands product (bbp) van ruim 3 procent. Vergeleken met het vierde kwartaal van vorig jaar kromp de Nederlandse economie 2,8 procent. Zo’n grote daling van de kwartaal-op-kwartaalkrimp heeft het CBS niet eerder gemeten.

Vooral de export en de investeringen liepen heel fors terug. De export van goederen en diensten was 11,8 procent lager. De investeringen vielen met ruim 10 procent terug. De terugval van de economie wordt in steeds meer bedrijfstakken zichtbaar. De productie van de industrie daalde zelfs met 14 procent. Ook de handel, het transport en de horeca kampen met een grote productiedaling. Voor het eerst in zes jaar laten de financiële en zakelijke dienstverlening een krimpende productie zien, waaronder in de uitzendbranche.

Investeringen in machines en bedrijfsauto’s daalden het meest. Ook werden veel minder computers aangeschaft. De lagere investeringen in woningen worden vooral veroorzaakt door een scherpe daling van het aantal transacties op de markt van bestaande koopwoningen. Consumenten gaven voor het eerst in jaren minder geld uit; de besteding waren in het eerste kwartaal 2,4 procent lager dan een jaar eerder. Vooral duurzame consumptiegoederen zoals nieuwe auto’s, woninginrichting, consumentenelektronica en kleding werden minder gekocht. Ook de uitgaven aan horeca en vliegreizen liepen flink terug.

„We zijn nog lang niet uit de problemen”, zei minister Maria van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) in een reactie. Daarom heeft het kabinet ook extra maatregelen genomen om de crisis te bestrijden, aldus de minister. In bedrijfsgebouwen en infrastructurele werken werd meer geïnvesteerd, blijkt uit cijfers. Zowel bij de zorg als bij het openbaar bestuur was sprake van „een meer substantiële groei van de productie”.

Vervolg CBS: pagina 13

Iets minder banen, maar veel minder vacatures

Vervolg CBS van pagina 1

Ook Tweede Kamerlid Paul Tang (PvdA) meent dat het kabinet de juiste beslissing heeft genomen door de uitgaven in deze moeilijke tijden op peil te houden. Oppositiepartij SP bestrijdt dat. Kamerlid Ewout Irrgang vindt dat de nieuwe CBS-cijfers aantonen dat de stimuleringsmaatregelen van het kabinet tekortschieten. Irrgang is vooral bezorgd over het feit dat de economie in het eerste kwartaal met 2,8 procent is gekrompen in vergelijking met het vierde kwartaal. Zo'n sterke daling op kwartaalbasis is uniek en doet de SP vrezen dat de economie in een vrije val is geraakt.

GroenLinks is zeer bezorgd over de economische situatie. Volgens Kamerlid Jolande Sap wordt duidelijk dat de Nederlandse economie veel grotere klappen krijgt dan waarop het crisisplan van het kabinet is berekend en dat extra steunmaatregelen noodzakelijk zijn.

Ook op de arbeidsmarkt beginnen de klappen van de krimpende economie goed voelbaar te worden. Het aantal banen is in het eerste kwartaal voor het eerst in vier jaar afgenomen met bijna 8.000 (0,4 procent) vergeleken met het vierde kwartaal in 2008. Vergeleken met het eerste kwartaal in 2008 was het aantal banen hoger (27.000). Het aantal vacatures in het bedrijfsleven daalt fors verder. Eind maart waren er bijna 50.000 vacatures minder dan een kwartaal eerder. Er staan nog 152.000 open; zo’n 100.000 minder dan twee jaar geleden toen er 253.000 vacatures waren. Vooral in de industrie en de bouw neemt het aantal vacatures sterk af. Eind maart stonden in deze sectoren nog maar 19.000 vacatures open. Een kwartaal eerder ging het nog om 30.000.

De grootste daling van vacatures deed zich voor bij de commerciële dienstverlening. In deze sector daalde het aantal vacatures van 106.000 naar 79.000. Deze sector omvat onder andere de handel, de zakelijke dienstverlening en de financiële instellingen zoals banken en verzekeringsmaatschappijen. l

De werkloosheid is in Nederland vergeleken met andere Europese landen nog relatief laag, al stijgt het aantal werklozen wel. Ruim 340.000 werklozen telt Nederland volgens het CBS in het eerste kwartaal van dit jaar. Dat is 4,4 procent van de beroepsbevolking. Het Centraal Planbureau verwacht een flinke stijging van de werkloosheid tot 8 à 9 procent in 2010. Nu de krimp groter is zal het aantal werklozen naar verwachting ook sterker stijgen.