'Mislukte' woensdag op dinsdag en vrijdag

De derde woensdag van mei valt dit jaar op een vrijdag en een dinsdag. Verantwoordingsdag, waarop het kabinet elk jaar verslag doet van zijn prestaties, heeft een andere datum dan gewoonlijk. Vanmiddag zal de regering 28 jaarverslagen publiceren waarin het beleid van departementen en fondsen over 2008 wordt verantwoord. Ook de jaarlijkse ‘verantwoordingsbrief’ van premier Balkenende, waarin het kabinetsbeleid wordt verdedigd, verschijnt vanmiddag.

De Algemene Rekenkamer, een onafhankelijk college dat de regering controleert, zal de beoordeling van het kabinetsbeleid dit jaar niet op woensdag maar op dinsdag wereldkundig maken. Haar oordeel, traditioneel interessanter doordat het beleid minder ‘verkocht’ wordt, was vorig jaar opmerkelijk scherp. Toen werd het kabinet verweten te veel retoriek te bedrijven en te weinig heldere doelen te hebben. Doordat het kabinet nu ook met zijn verantwoordingsbrief vóór de Rekenkamer zit zou het kabinet kritiek kunnen pareren die nog niet geuit is maar wel grotendeels intern bekend.

Verantwoordingsdag, ook bekend als Woensdag Gehaktdag, is eind jaren negentig geïntroduceerd als een inhoudelijke tegenhanger van Prinsjesdag. Er wordt niet vooruitgeblikt, maar juist over het voorgaande jaar verantwoording afgelegd.

Ieder jaar is er veel kritiek op de aanpak. In hun maandag te verschijnen Handboek Publieke Verantwoording stellen de bestuurskundigen Mark Bovens en Thomas Schillemans dat het project „hopeloos mislukt” is, met te veel informatie en een brij aan cijfers. Dat degradeert de dag tot een treurigstemmend plichtmatig ritueel, menen zij. De wetenschappers pleiten voor een scherpe en sobere verantwoording.

Een belangrijke reden om dit jaar van het vaste moment af te wijken is Hemelvaartsdag. Die valt direct na Verantwoordingsdag. Dan verschijnen er geen kranten, en gevreesd wordt dat de media-aandacht beperkt zal zijn.

„Wij bedienen onze belangrijkste afnemers zo het beste”, zegt een woordvoerder van de Rekenkamer over het besluit naar de dinsdag te gaan.

Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst is er in overleg met de Tweede Kamer besloten alle stukken vandaag te publiceren. „De Kamer wil graag ruim voor het debat erover beschikken over de stukken”, zegt directeur-generaal Henk Brons.