Hessels blies redding Fortis op

Oud-topman Jan-Michiel Hessels blies het eerste reddingsplan van Fortis op door informatie door te spelen aan Den Haag. Dat blijkt uit een Belgisch boek over het Fortis-debacle.

Voormalig president-commissaris Jan-Michiel Hessels heeft ervoor gezorgd dat de eerste reddingsoperatie van Fortis als een kaartenhuis in elkaar zakte. Een telefoontje van hem naar het ministerie van Financiën verplichtte de onderhandelaars om een tweede reddingsplan voor de noodlijdende bank en verzekeraar uit te werken.

Op dinsdag 30 september, twee dagen na het eerste reddingsweekend belde hij naar Bernard ter Haar, plaatsvervangend thesaurier-generaal van het Ministerie van Financiën, met het bericht: „Weten jullie dat de activa van Fortis Verzekeringen Nederland in onderpand zijn gegeven aan de Belgische regering?” Een verbolgen Ter Haar, die de leider was van het Nederlandse onderhandelingsteam, nam daarop contact op met de Belgische delegatie en vroeg dit ongedaan te maken of er zou geen kapitaalinbreng komen.

Dat blijkt uit het boek Bankroet: hoe Fortis al zijn krediet verspeelde, van twee redacteuren van de Belgische zakenkrant De Tijd, dat gisteren verscheen. De 4 miljard euro die de Nederlandse regering had toegezegd voor een belang van 49 procent in Fortis Bank Nederland, is daardoor nooit betaald.

De 66-jarige Hessels, die op dat moment waarnemend president-commissaris was van Fortis, vond dat aandelen van een van de grootste verzekeraars van Nederland niet verpand konden worden zonder toestemming van De Nederlandsche Bank. In een reactie aan Het Financieele Dagblad ontkent hij dat er nationalistische motieven meespeelden. „Je doet wat je moet doen, ook al is dat vervelend.”

Uit het boek blijkt ook dat Michel Tilmant, destijds bestuursvoorzitter van ING, zich tijdens die eerste reddingsactie rond Fortis op het verkeerde been gezet voelde. Hij had begrepen dat het geld dat de Nederlandse regering in Fortis wilde investeren bedoeld was om – samen met ING – ABN Amro te kopen. Toen hij de maandag na het reddingsweekend inzag dat de 4 miljard euro kapitaalinjectie uitsluitend voor Fortis Bank Nederland bestemd was en dat ING het geld voor ABN Amro alleen zou moeten ophoesten, liet hij weten niet meer geïnteresseerd te zijn in Fortis.

De Franse bank BNP Paribas bleef daardoor nog als enige partij over om delen van Fortis over te nemen. In het boek van Stefaan Michielsen en Michaël Sephiha wordt ook verteld hoe DNB-president Nout Wellink heeft willen vermijden dat onderdelen van ABN Amro bij BNP terecht zouden komen. Via zijn collega bij de Franse centrale bank Christian Noyer liet hij weten dat BNP van ABN Amro moest afblijven.

Na de weigering van de Nederlandse regering om 4 miljard in Fortis Bank Nederland te injecteren, werd een tweede reddingsplan uitgewerkt. Het resultaat was dat de Nederlandse staat ABN Amro kocht en de bancaire en verzekeringstak van Fortis Nederland voor een totaal bedrag van 16,8 miljard euro. De bancaire activiteiten van Fortis in België werden maanden later verkocht aan BNP Paribas. Het beursfonds Fortis werd verzelfstandigd en is nu een zuivere verzekeraar.