Een defibrillator aan de Zuidas

Het hing al even in de lucht, maar deze week kondigde de Amerikaanse minister van Financiën Timothy Geithner dan eindelijk aan dat het gedaan is met het stiekeme gedoe rondom de credit default swaps (CDS’en) en andere kredietderivaten. Al deze producten die nog buiten het zicht van de toezichthouder verhandeld worden, moeten centraal geregistreerd gaan worden (clearen), zodat toezichthouders kunnen zien wat er gebeurt.

Geithner noemde specifiek de problemen die ontstonden bij het faillissement van verzekeraar AIG. Deze gigant bleek dusdanig groot in de kredietderivaten te handelen dat zo ongeveer de hele wereld financiële klappen kreeg toen AIG onderuitging. Dat dus nooit meer.

De markt voor CDS’en alleen al bedroeg op het hoogtepunt (vlak voor het uitbreken van de crisis) 62.000 miljard dollar. Het totaal aan derivaten die buiten het zicht van toezichthouders van hand tot hand gaan, zou volgens de Bank voor Internationale Betalingen, de ‘centrale bank der centrale banken’, een verbijsterende 683.725 miljard dollar bedragen. Dat is ruim elf keer zoveel als het bruto mondiaal inkomen per jaar.

Geithners plan mag hoe dan ook een doorbraak heten. Wall Street was er tot nu toe – dankzij zwaar lobbywerk – in geslaagd de lucratieve derivatenhandel buiten het zicht van toezichthouders te houden. Eind jaren negentig sloegen de financiële instellingen hun grootste slag. De Commodities Futures Trading Commission, die sinds 1980 geprobeerd had de derivaten onder toezicht te krijgen, moest definitief haar nederlaag erkennen. De derivaten zouden grotendeels ongereguleerd blijven.

Opmerkelijk detail: dat gebeurde destijds onder verantwoordelijkheid van Larry Summers, toen minister van Financiën en nu economisch topadviseur van president Obama.

Overigens wordt er nog gesoebat wie in de Verenigde Staten de derivaten gaat controleren. Want ook de zogenoemde clearing van derivaten is lucratieve business.

Het nieuws uit Amerika moet in Nederland bij het Holland Financial Centre goed gevallen zijn. Onder leiding van voormalig topman Sjoerd van Keulen van SNS Reaal wil het ‘HFC’ op zoek naar nichemarkten om de Nederlandse financiële sector weer snel op te stoten in de vaart der volkeren. En laat een van die beoogde niches nu de clearing van derivaten zijn. Een bank als KasBank heeft in Europa al een stevige positie opgebouwd op dit gebied.

Met een beetje doortastendheid zou Amsterdam een spilfunctie kunnen krijgen in de registratie van de Europese derivatenhandel.

All clear?

Egbert Kalse