Echte schrijvers bejagen geen effect

Na de bestseller gaat het mis. Vorig jaar was Echte mannen eten geen kaas een even verrassende als terechte hit, door de onopgesmuktheid waarmee Maria Mosterd vertelde hoe zij op twaalfjarige leeftijd werd opgepikt (en vervolgens jarenlang uitgebuit) door een loverboy. Haar school deed niks, haar moeder nog minder. Sterker: die vond dat de school van haar dochter had moeten ingrijpen, een sterk staaltje van de vlucht vooruit. Inmiddels eisen moeder en dochter 74.000 euro schadevergoeding van de school.

Wie gêne voelt bij de gedachte aan dat proces moet uit de buurt blijven van Ik stond laatst voor een poppenkraam, waarmee Lucie Mosterd het verhaal van haar dochter nu zelf te gelde maakt. Een en ander om aandacht te vragen voor het loverboy-probleem en uit ‘schuldgevoel’. Niet over het laten glippen van het eigen kind, maar over hoe dat kind weer anderen heeft geronseld als prostituee.

Toef Jaeger schreef in nrc.next over een ‘ongemakkelijk gevoel’ dat haar bekroop bij het lezen, maar de werkelijkheid is nog vervelender. Want het boek is geen schaduw van Echte mannen... en nog saai ook. Lucie Mosterd ontwijkt niet alleen de vraag naar haar eigen verantwoordelijkheid, ze mist ook de onbekrompen vertelwijze van haar dochter. Wanneer ze de kwelgeest van Maria iets onbetamelijks in het oor fluistert, schrijft ze dat ze dat ‘hier niet zal herhalen’, als ze instort staat er iets over de bedrijfsarts en wanneer ze een journalist belt zodra ze de school aanklaagt, heet dat ‘strijden met open vizier’. Omdat Mosterd haar verdriet weer wel breed uitmeet wordt Ik stond laatst voor een poppenkraam een boek dat precies wordt gedomineerd door de zaken die in het boek van de dochter ontbraken: verhulling, moralisme en effectbejag.