Dagboeken De Clercq on line

Sinds gisteren is een groot deel van het uitvoerige dagboek van de Amsterdamse koopman Willem de Clerq digitaal beschikbaar. De Clercq (1795-1844) was een vooraanstaande figuur in de Nederlandse zakenwereld en in het culturele leven. Zijn dagboeken (30.000 pagina’s), beslaan de politieke, sociale, culturele, godsdienstige en technische veranderingen van een tijdperk. De Clercq was met Willem Bilderdijk en Isaäc da Costa de belangrijkste vertegenwoordiger van de protestantse richting in de romantiek en behoorde tot de voorlieden van het Réveil. Hij schreef de eerste vergelijkende Europese literatuurstudie.

Het gedeelte van het dagboek dat digitaal beschikbaar zal zijn beslaat de periode tot 1830. Naast de gescande dagboekpagina’s is ook de getranscribeerde tekst van de jaren 1811 tot 1822 te lezen. De eerste aantekeningen zijn notities van De Clercq als kind, maar na een paar jaar begint hij – in het Frans, Engels, Duits, Nederlands of Latijn – systematisch een dagboek bij te houden. Familieaangelegenheden, politieke gebeurtenissen en reisjes, zoals in de zomer van 1813 toen hij met een vriend „door den edelsten gloed gedreven” vertrok „om zich van den stank der Amsterdamsche burgwallen te verwijderen en zich naar de zandige duinen van Noord holland te begeven”. In het volgende jaar ziet hij de prins van Oranje in Amsterdam, „die een regte goede jongen schijnt te zijn... Hij is mager van gestalte gul van uitzicht vriendelijk in ’t aanspreeken en spreekt zelfs vrij goed hollandsch”.

In 1815 blijkt men hard te hebben gelachen bij het nieuws dat Napoleon van Elba was ontsnapt en in Frankrijk was geland. Op elke bladzijde valt wel te lezen wat een veelzijdig geïnteresseerd man De Clercq is geweest. Het digitaliseringsproject kwam tot stand met diverse instanties en personen, onder auspiciën van het Instituut voor Nederlands Geschiedenis.

Bekijk het dagboek van De Clercq via nrc.nl/kunst