Holodisk als eeuwige belofte

Er wordt al jaren gewerkt aan een nieuw soort opslagschijfjes waarbij niet alleen het oppervlak, maar ook het volume van de schijf wordt gebruikt. Nu is er weer een stap gezet.

Wat wordt de data-opslagmethode van de toekomst? Verschillende bedrijven werken aan het ontwikkelen van schijfjes die eruitzien als gewone dvd’s, maar waarvan de techniek verwant is aan hologrammen – de fotografische afbeeldingen met diepte die populair waren als kunstvorm in de jaren 80. General Electric heeft op dat gebied zojuist terreinwinst geboekt.

Bij de cd’s en hun opvolgers wordt informatie opgeslagen als putjes in de schijf. Bij dvd’s en Blu-Ray-schijven kan de schijf in verschillende lagen worden beschreven. Holografische opslag maakt gebruik van het hele volume van de schijf. Mede daardoor kunnen er veel meer data worden opgeborgen. Op één holografische schijf (van circa 500 gigabyte) past de informatie van tien Blu-Ray-schijven of honderd dvd’s.

Ze zijn er alleen nog niet. In 1994 schreef NRC Handelsblad voor de eerste maal over holografische opslag. Tien jaar later demonstreerde het Japanse Optware een werkend apparaat. In 2006 zou het Amerikaanse bedrijf InPhase een product op de markt brengen – volgens een andere standaard dan die van Optware overigens – maar dat is telkens uitgesteld.

Nu bemoeit General Electric (GE) zich ermee, met wéér een andere techniek. Optware gebruikt een groene laser, en de data worden gehaald uit de veranderingen in het licht nadat het door de hele dikte van de schijf heen is gegaan. GE blijft iets dichter bij het vertrouwde putjesprincipe. Het bedrijf wil in het materiaal van de disk met een blauwe laserstraal stipjes ‘branden’, die bij het lezen licht reflecteren.

Dat reflecteren is een subtiele aangelegenheid. Als je een aantal lagen gebruikt, zoals bij dvd en Blu-Ray, of een oneindig aantal zoals bij holografische opslag, wil je voldoende reflectie, maar niet te véél. Want als een laag of een datastipje te veel reflecteert, blijft er niet genoeg licht over om diepere lagen uit te lezen.

De GE-ingenieurs hebben nu een materiaal gevonden dat de lichtreflectie van hun stipjes opvoert van nog geen honderdste van een procent naar een procent. Dat is het verschil tussen niet leesbaar en leesbaar, zegt onderzoeker Brian Lawrence. Met de techniek zijn schijven van ten minste 500 GB haalbaar. GE denkt niet voor 2011 met een product op de markt te komen. InPhase probeert het dit jaar nogmaals.

Anders dan drie jaar geleden is een harde schijf van 500 GB niet meer bijzonder. Het verschil is dat een holografische disk net als een dvd verwisseld kan worden. Hij zal om te beginnen vooral in trek zijn bij wetenschappers en in het bedrijfsleven, maar is ook geschikt voor bijvoorbeeld een collectie films.

Herbert Blankesteijn

    • Herbert Blankesteijn