Bos: tijd dringt voor straf op hebzucht

De tijd dringt om maatregelen te nemen tegen de „besmettelijke hebzucht” in de financiële sector. Bankiers vallen terug in ongewenst gedrag als politici, toezichthouders en bestuurders niet snel ingrijpen.

Die waarschuwing deed minister Bos (Financiën, PvdA) gisteravond in een debat in Amsterdam. Bos, die eerder opperde dat er wellicht een regeling nodig is om banken te kunnen onteigenen, legde dat idee gisteren opnieuw nadrukkelijk op tafel. Hij zei dat hij een Noodwet Financieel Verkeer mist om banken en verzekeraars onder dwang te kunnen nationaliseren.

Juist bij beursgenoteerde ondernemingen is dat moeilijk. De Britse en Duitse overheden hebben al oplossingen gevonden voor dit probleem. In noodsituaties komt het vaak voor dat bestuurleden van banken zich tegen nationalisatie keren omdat het niet in hun persoonlijk belang is: hun baan en beloning staan dan op het spel.

Bos vreest dat hij als wetgever kan worden gedwongen tot een teveel aan regels als de financiële sector zich onvoldoende realiseert dat het vertrouwen in het bankwezen nog steeds zeer broos is. Hij wees op de bonussen die vooral in Angelsaksische landen weer worden uitgekeerd en op de exorbitante provisies die bij aandelenemissies worden betaald.

Bos’ kritiek op hebzucht verwees naar een uitspraak van president Wellink van De Nederlandsche Bank dat banken zo snel mogelijk van hun staatssteun af willen om zelf weer te kunnen beslissen over het beloningsbeleid. „We moeten nu gebruikmaken van het gevoel van urgentie. Zoals ook bij eerdere financiële crises zullen de goede voornemens gauw verdwijnen bij de eerste tekenen van herstel.”

In het debat, bij de presentatie van het boek Bankroet van NRC Handelsblad-journalisten Egbert Kalse en Daan van Lent, benadrukte Bos dat een noodwet voor gedwongen nationalisatie wel in rustige tijden moet worden gemaakt, anders gaan beleggers te veel speculeren voor wie de regeling bedoeld is, wat de onrust rond een bank of verzekeraar alleen maar vergroot. „Dan geef je verkeerde signalen. Je moet geen specifieke banken op het oog hebben.”

Bos wil ook strenge eisen stellen aan de grootte van financiële instellingen, om zo het risico voor de belastingbetaler te verlagen. „Banken mochten de afgelopen jaren eindeloos groeien. Het is tijd dat daar beperkingen aan worden gesteld”, zei Bos.

Interventies: pagina 15