Birmese politica vast na vreemd bezoek

De Birmese oppositieleidster Aung San Suu Kyi is vandaag aangeklaagd omdat zij een buitenlander in haar huis onderdak zou hebben gegeven. Zij is vandaag overgebracht van haar huis – waar zij al jaren onder huisarrest verblijft – naar de Insein-gevangenis in Rangoon en moet maandag terechtstaan. Volgens een van haar advocaten kan de Nobelprijswinnares tot vijf jaar celstraf veroordeeld worden.

Aanleiding voor de aanklacht is het door de junta verspreide bericht dat een Amerikaanse man in de nacht van 3 mei met provisorische zwemvliezen het Inya-meer zou zijn overgezwommen en zo Suu Kyi’s huis bereikt hebben, dat hij via Google Earth zou hebben gevonden. Hij zou daar twee nachten zijn gebleven en zijn gearresteerd toen hij terugzwom. De Birmese staatsmedia, die een spreekbuis zijn van het militaire regime, geven geen reden voor het bezoek van de Amerikaan.

Aung San Suu Kyi staat onder zeer streng toezicht van de junta, die haar ongeveer dertien van de afgelopen negentien jaar onder huisarrest heeft gehouden. Op haar arts na mag zij geen bezoek ontvangen. Het bestuur van haar partij, de enige toegestane oppositiepartij in het land, kan niet met haar in contact treden en is mede daardoor al jaren machteloos.

De Amerikaanse ambassade in Rangoon heeft de man geïdentificeerd als de 53-jarige John William Yettaw, een inwoner van de plaats Falcon in Missouri. Een woordvoerder meldde dat Yettaw weinig over zijn motieven heeft bekendgemaakt, maar dat hij „zeer sterke religieuze redenen voor zijn daden” gehad lijkt te hebben. Suu Kyi’s advocaat zei dat de Amerikaan een mormoon is, en dat hij veel heeft gebeden tijdens zijn verblijf in het huis. Staatsmedia meldden dat hij student psychologie is. Volgens haar advocaat heeft Suu Kyi de man verzocht te vertrekken, maar zei hij te moe te zijn. Vorig jaar zou Suu Kyi hem ook al hebben weggestuurd.

Suu Kyi’s huisarrest, dat sinds 2003 jaarlijks is verlengd, zou op 27 mei aflopen. De laatste verlenging, vorig jaar, nadat 140.000 Birmezen waren omgekomen door cycloon Nargis, was zelfs in strijd met de Birmese wet. De junta zegt volgend jaar de meerpartijendemocratie te zullen herstellen met verkiezingen. Mensenrechtenorganisaties vermoeden dat het regime de zaak gebruikt om Suu Kyi niet voor de verkiezingen te hoeven vrijlaten. (AP, Reuters)

Fotoserie over Aung San Suu Kyi op nrc.nl/foto