'Zuid-Amerika is nog lang niet klaar'

Regisseur Walter Salles maakte een geëngageerd portret van een arm gezin in Sao Paolo. „Voetbal heeft de rol van de staat overgenomen.”

Walter Salles

„São Paolo is een stad met 20 miljoen inwoners, waarin elke dag 300 kilometer file staat en waar 300.000 brommerkoeriers werken. De voortdurende beweging en verandering maakt Sao Paolo ook tot een filmische stad. Maar we hebben slechts een deel van de stadsgeluiden weergegeven, anders zou de toeschouwer helemaal horendol worden van Linha de Passe.”

Walter Salles is één van de meest succesvolle filmregisseurs uit Zuid-Amerika, met films als Central Do Brasil en The Motorcycle Diaries. Zijn nieuwe film, Linha de Passe, die hij maakte met co-regisseur Daniela Thomas, gaat over een alleenstaande moeder en haar vier zonen, van verschillende vaders, in een van de armste buurten van São Paulo. In Cannes sprak hij vorig jaar met de pers.

„Voetbal speelt een belangrijke rol in de film, omdat voetbal in zekere zin de staat vervangt voor de armste bevolking. Door supporter te zijn van een voetbalclub heeft iemand iets om trots op te zijn, iets dat groter is dan zijn eigen leven. Als de staat faalt of zelfs helemaal afwezig is in bepaalde wijken, kan een voetbalclub in de behoefte voorzien om ergens bij te horen. De kerken hebben een vergelijkbare rol. Voetbal is religie in Brazilië.

„Filmmakers in Zuid-Amerika hebben heel rijk materiaal om mee te werken, omdat onze samenlevingen nog zo sterk in ontwikkeling zijn. Nationale identiteiten zijn veel minder duidelijk uitgekristalliseerd dan in Europa, al begint dat hier ook te veranderen door immigratie. In Zuid-Amerika zijn elke dag nieuwe verhalen te vertellen. Dat is de hoofdreden voor de huidige bloei van de cinema in Argentinië en Brazilië.

„Een kwart van alle gezinnen in Sao Paolo bestaat uit een alleenstaande moeder met kinderen. Maar het thema van afwezige vaders speelt door de hele geschiedenis van Brazilië een rol. Toen de eerste generatie Portugese ontdekkingsreizigers weer terug ging naar hun eigen land, met schepen vol goud en zilver, lieten ze bij de zwangere Indiaanse vrouwen de eerste generatie kinderen achter die zonder vader zijn opgegroeid. Dat heeft de geschiedenis van mijn land bepaald.”

    • Peter de Bruijn